At groltergus (suart gus, ringelt gus, rotgus, (mo.) grumelgöis, grultergöis, rutgöis, suurtgöis, (sö.) rareguus) (Branta bernicla) as en fögel an hiart tu at onerfamile ges an swaanen (Anserinae).
Helsigásin (frøðiheiti - Branta bernicla) er til støddar nakað sum æða. Um høvur og háls er hon svørt; báðumegin á hálsinum er ein hvít tvørstrika - helsið, sum hon hevur navnið av. Omaná er hon dimmgrá; í neðra eru tær, sum higar koma, bleikar, mest hvítar. Nev og bein eru svørt. Hon eigur einans í kaldastu londum, sum Norðurgrønlandi, Svalbarði og norðuroddum av Siberia. Higar koma tær stundum um heystið. Tær halda seg tá mest á sjónum; men stundum koma tær á land, og kunna tá leggjast upp í heimagæs ella dunnur og gerast so spakar, at tær eta korn, sum blakað verður teimum. Men verður skot loyst nær hjá, so rýma tær og síggjast ikki aftur. Tamd helsigás verður sera fólkaalskin.[1]
Helsigásin (frøðiheiti - Branta bernicla) er til støddar nakað sum æða. Um høvur og háls er hon svørt; báðumegin á hálsinum er ein hvít tvørstrika - helsið, sum hon hevur navnið av. Omaná er hon dimmgrá; í neðra eru tær, sum higar koma, bleikar, mest hvítar. Nev og bein eru svørt. Hon eigur einans í kaldastu londum, sum Norðurgrønlandi, Svalbarði og norðuroddum av Siberia. Higar koma tær stundum um heystið. Tær halda seg tá mest á sjónum; men stundum koma tær á land, og kunna tá leggjast upp í heimagæs ella dunnur og gerast so spakar, at tær eta korn, sum blakað verður teimum. Men verður skot loyst nær hjá, so rýma tær og síggjast ikki aftur. Tamd helsigás verður sera fólkaalskin.
Markukagluhanhi libo mustuhanhi (Branta bernicla) on lindu.
Piduhus: 55-62 cm
Siibien agjuväli: 105-117 cm
Paino: 860 - 1250 g
De Rottgoos (Branta bernicla), ok Wittmoors oder Kringelgoos nömmt, is en lüttje Aart mank de Göse un warrt to de Seegöse (Branta) torekent. As all Göse höört se dor to de Aantenvagels mit to. Mank de Seegöse is se de lüttjeste un dunkerste. Bröden deit se in de Arktis in die Ieswöste un in de arktische Tundra in Eurasien un Noordamerika. In Düütschland steiht se as Wintergast an de Küst vun de Noordsee. Up ehren Treck un bi dat Overwintern hollt se sik sunnerlich an de See un an de Küst. Den Naam Rottgoos hett se vun ehr Ropen her, de as „Rott-Rott“ klingen deit.
De Rottgoos warrt unnerdeelt in dree Unneraarden:
De Rottgoos kann de Flunken 110 bit 120 cm wiet ut’neen spannen un weggt 1 bit 1,5 kg. Meist sünd de Ganners bi 150 g swaarer, as de Göse.
De Rottgoos brott rund um den Noordpol umto in dat arktische Eurasien un in de Arktis in Noordamerika. Se leevt in de Gemarken twuschen de Juli-Isothermen vun 1 Graad Celsius in’n Norden un 7 Graad Celsius in’n Süden. De enkelten Unneraarden hoolt sik dor in Sommer bi in düsse Gemarken up:
In’n Winter steiht
De Rottgoos is en Treckvagel un treckt in’n Winter na Süden to. Wenn se unnerwegens is, flüggt se nich in de typische V-Formatschoon, as annere Göse. Dat gifft nich bloß en Treck na de Winterplätze hen, man ok en so nömmten Rudeltreck. Dor fleegt de Vagels, de noch nich bröden doot, na bestimmte Stäen to’n Ruden, sunnerlich na de Tamyr-Halfinsel. Mol af vun de Tied, wo se sik paart un wo se bröden doot, leevt de Rottgöse in grote Swarms. Se blievt bi ehren Partner, man wenn se den verlaren hefft, söökt se sik en Ne’en.
Normolerwiese leggt se dree bit fiev Eier. Dat duert 24 bit 26 dage, denn kruupt de Jungen ut dat Ei. Wenn de Jungen afdröögt sünd, gaht de Familien slank na Seen, Ströme un Münnen vun de Ströme hen. In düsse Tied hollt sik de Ganner en beten afsiet un billt mit annere Ganners tohopen sülvstännige Rudeltrupps. Mit dat Ruden geiht dat los, wenn de Jungen just utkrapen sünd. Dat Ruden vun de Flunkenfeddern fangt bi de Olen Midden Juli an un duert bit Midden August. Dat is just de ied, wo de Jungen denn anfangt, to flegen.[1]
Rottgöse freet kort Gras, Kruut, Moos un Flechten, dorto Planten ut’e See.
De IUCN seggt, vund e ganze Aart geev dat alltohopen bi 570.000 Vagels. Vundeswegen steiht se up de Rode List unner den Status „gor keen Sorgen“.
De Rottgoos (Branta bernicla), ok Wittmoors oder Kringelgoos nömmt, is en lüttje Aart mank de Göse un warrt to de Seegöse (Branta) torekent. As all Göse höört se dor to de Aantenvagels mit to. Mank de Seegöse is se de lüttjeste un dunkerste. Bröden deit se in de Arktis in die Ieswöste un in de arktische Tundra in Eurasien un Noordamerika. In Düütschland steiht se as Wintergast an de Küst vun de Noordsee. Up ehren Treck un bi dat Overwintern hollt se sik sunnerlich an de See un an de Küst. Den Naam Rottgoos hett se vun ehr Ropen her, de as „Rott-Rott“ klingen deit.
The ware guiss (Branta bernicla) is a species o guiss o the genus Branta.
Хардырҕас (нууч. черная казарка, лат. Branta bernicla) — кыра хаас. Дэҥҥэ көстөр. Хоту байҕал кытыытыгар уонна арыыларыгар уйаланар. Атыырын ыйааһына 1400—1750 г, тыһыта — 1250—1620.
Саха сиригэр икки популяциялаах. Дьааҥы уонна Халыма өрүстэр ыккардыларынааҕы хардырҕастар (5 тыһ. кэриҥэ көтөр) АХШ кытылыгар кыстыыллар, Өлүөнэ популяцията Дьоппуон арыыларыгар кыстыыр.
ССРС Кыһыл кинигэтигэр III категорияҕа киирэр этэ, Саха АССР Кыһыл кинигэтигэр — II категория.
Хардырҕас (нууч. черная казарка, лат. Branta bernicla) — кыра хаас. Дэҥҥэ көстөр. Хоту байҕал кытыытыгар уонна арыыларыгар уйаланар. Атыырын ыйааһына 1400—1750 г, тыһыта — 1250—1620.
Саха сиригэр икки популяциялаах. Дьааҥы уонна Халыма өрүстэр ыккардыларынааҕы хардырҕастар (5 тыһ. кэриҥэ көтөр) АХШ кытылыгар кыстыыллар, Өлүөнэ популяцията Дьоппуон арыыларыгар кыстыыр.
ССРС Кыһыл кинигэтигэр III категорияҕа киирэр этэ, Саха АССР Кыһыл кинигэтигэр — II категория.