dcsimg

Orsej ( tchèque )

fourni par wikipedia CZ

Orsej (Ficaria) je rod rostlin z čeledi pryskyřníkovité (Ranunculaceae). Mnozí autoři rod neuznávají a druhy pak řadí do rodu pryskyřník (Ranunculus s.l.)

Popis

Jedná se o vytrvalé byliny s kyjovitě ztlustlými kořenovými hlízami.[1][2] Lodyha je často vystoupavá, někdy kořenující, v paždí listů se vyvíjí pacibulky nebo pacibulky chybí.[1] Listy jsou jednoduché, dlouze řapíkaté či nejvyšší s kratšími řapíky. Čepele jsou srdčitě vejčité až okrouhle ledvinité, lysé, na okraji nepravidelně vroubkované.[1] Kališní lístky jsou zelené, zpravidla jich je 3–6. Korunní lístky jsou úzce vejčité, převážně žluté, jich je 6–12.[1] Tyčinek je mnoho. Kvetou brzy na jaře, většinou v březnu až v květnu. Plodem je nažka, nažky jsou uspořádány do souplodí. Někdy ale bývají zakrnělé a rostlina se rozmnožuje vegetativně.[2] Počet chromozómů je 2n=16, 24 nebo 32.[2]

Rozšíření

Je známo asi 5 druhů, ale záleží na taxonomickém pojetí, zda se některé druhy nepovažují jen z poddruhy orseje jarního. Přirozeně je rod orsej rozšířen v Evropě s přesahem do jihozápadní Asie a severní Afriky. Jinde (třeba v Severní Americe) roste jen adventivně.[1]

Reference

  1. a b c d e KŘÍSA, Bohdan. Ficaria Guett.. In: HEJNÝ, Slavomil; SLAVÍK, Bohumil (eds.). Květena České republiky, vol. 1. Praha: Academia, 1988. S. 456-458. (česky)
  2. a b c HROUDA, Lubomír. Ranunculaceae Juss.. In: KUBÁT, Karel et. all. Klíč ke květeně České republiky. Praha: Academia, 2002. S. 108-128. (česky)

Externí odkazy

  •  src= Slovníkové heslo orsej ve Wikislovníku
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autoři a editory
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CZ

Orsej: Brief Summary ( tchèque )

fourni par wikipedia CZ

Orsej (Ficaria) je rod rostlin z čeledi pryskyřníkovité (Ranunculaceae). Mnozí autoři rod neuznávají a druhy pak řadí do rodu pryskyřník (Ranunculus s.l.)

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autoři a editory
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CZ

Ficaria ( anglais )

fourni par wikipedia EN

Ficaria is a small genus of several species of plants in the family Ranunculaceae, which were previously grouped with Ranunculus.[1] The genus includes Ficaria verna, known as fig buttercup or lesser celandine, and related species. The name "Ficaria" is Classical Latin for fig.[2] Plants in the genus are closely related to true buttercups, but generally have only three sepals and swollen smooth achenes.

Splitting of genus Ranunculus

Molecular investigation of the genus Ranunculus revealed that it was not monophyletic with respect to a number of other recognized genera in the family – e.g. Ceratocephala, Halerpestes, Hamadryas, Laccopetalum, Myosurus, Oxygraphis, Paroxygraphis and Trautvetteria. The work revealed the need to separate Ficaria from Ranunculus, and both were added to the tribe Ranunculeae.[3]

Toxicity

All Ficaria and Ranunculus species are poisonous when eaten fresh by cattle, horses, and other livestock, but their acrid taste and the blistering of the mouth caused by their poison means they are usually left uneaten. Poisoning can occur where buttercups are abundant in overgrazed fields where little other edible plant growth is left, and the animals eat them out of desperation. Symptoms include bloody diarrhea, excessive salivation, colic, and severe blistering of the mouth, mucous membranes and gastrointestinal tract. When Ranunculus plants are handled, naturally occurring ranunculin is broken down to form protoanemonin, which is known to cause contact dermatitis in humans; care should therefore be exercised in extensive handling of the plants.[4] The toxins are degraded by drying, so hay containing dried buttercups is safe.

Species list

See also

References

  1. ^ Hörandl, E.; Paun, O.; Johansson, J.T.; Lehnebach, C.; Armstrong, T.; Chen, L.; Lockhart, P. (2005). "Phylogenetic relationships and evolutionary traits in Ranunculus s.l. (Ranunculaceae) inferred from ITS sequence analysis". Molecular Phylogenetics and Evolution. 36 (2): 305–327. doi:10.1016/j.ympev.2005.02.009. PMID 15955512.
  2. ^ "ficarius - Wiktionary". en.wiktionary.org. Retrieved 2016-02-12.
  3. ^ Emadzade, K.; Lehnebach, C.; Lockhart, P.; Hörandl, E. (2010). "A molecular phylogeny, morphology and classification of genera of Ranunculeae (Ranunculaceae)". Taxon. 59 (3): 809–828. doi:10.1002/tax.593011.
  4. ^ "Ranunculus". Botanical Dermatology Database. Retrieved October 18, 2013.

Sources

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia EN

Ficaria: Brief Summary ( anglais )

fourni par wikipedia EN

Ficaria is a small genus of several species of plants in the family Ranunculaceae, which were previously grouped with Ranunculus. The genus includes Ficaria verna, known as fig buttercup or lesser celandine, and related species. The name "Ficaria" is Classical Latin for fig. Plants in the genus are closely related to true buttercups, but generally have only three sepals and swollen smooth achenes.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia EN

Ziarnopłon ( polonais )

fourni par wikipedia POL
Ilustracja
Ziarnopłon wiosenny Systematyka[1] Domena eukarionty Królestwo rośliny Klad rośliny naczyniowe Klad Euphyllophyta Klad rośliny nasienne Klasa okrytonasienne Rząd jaskrowce Rodzina jaskrowate Rodzaj ziarnopłon Nazwa systematyczna Ficaria Schaeff.
Bot. Exped. 156. Oct-Dec 1760

Ziarnopłon (Ficaria Schaeff.) – rodzaj roślin, należący do rodziny jaskrowatych. Gatunkiem typowym jest Ficaria verna Huds.[2]

Morfologia

Rośliny o niektórych korzeniach bulwiasto zgrubiałych. Liście szeroko owalne z sercowatą nasadą. Kwiaty żółte z 3 działkami kielicha. Owocemieszki z kilem i drobnym dzióbkiem[3].

Systematyka

Uwagi taksonomiczne

W systemach klasyfikacyjnych ujmujących szeroko rodzaj jaskier (Ranunculus sensu lato), ziarnopłon sprowadzany jest do rangi podrodzaju (subgenus Ficaria (Schaeffer.) Boiss.)[3]. W ostatnich latach wskazuje się jednak na celowość wyodrębniania rodzaju Ficaria, podobnie jak szeregu innych drobnych rodzajów i pozostawianie rodzaju Ranunculus w wąskim ujęciu (choć obejmującego m.in. włosieniczniki Batrachium)[4][5][6]. Cechy molekularne i morfologiczne wskazują na to, że rodzaj Ficaria jest siostrzanym dla rodzaju Coptidium, z którym tworzy klad, który oddzielił się od linii rozwojowej prowadzącej do współczesnych jaskrów, zanim oddzieliły się od tej linii kolejne klady MyosurusCeratocephala i KrapfiaLaccopetalum. Stwierdzono, że genom jądrowy i plastydowy roślin z kladu Ranunculus sensu stricto zawiera około 160 podstawień genów w stosunku do genomu roślin z kladu FicariaCoptidium[4].

Synonimy taksonomiczne[2]

Ficaria Guettard

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z drobnych rodzajów z plemienia Ranunculeae z podrodziny Ranunculoideae Arnott, rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae) z rzędu jaskrowców (Ranunculales), należących do kladu dwuliściennych właściwych (eudicots)[1][6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Ranunculopsida Brongn., podklasa jaskrowe (Ranunculidae Takht. ex Reveal), nadrząd Ranunculanae Takht. ex Reveal), rząd jaskrowce (Ranunculales Dumort.), podrząd Ranunculineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jaskrowate (Ranunculaceae Juss.), podplemię Ficariinae A. Gray, rodzaj ziarnopłon (Ficaria Schaef.)[7].

Gatunki flory Polski
Według Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski we florze obecny jest jeszcze drugi gatunek – ziarnopłon kusy Ficaria nudicaulis A. Kern[8]. We współczesnych opracowaniach[9] i bazach taksonomicznych[10] takson ten uznawany jest jednak za podgatunek – F. verna subsp. calthifolia (Rchb.) Nyman.
Pozostałe gatunki[11]

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  3. a b Thomas Gaskell Tutin: Flora Europaea. T. 3. Cambridge University Press, 1968, s. 281.
  4. a b Emadzade, Khatere, Lehnebach, Carlos, Lockhart, Peter, Hörandl, Elvira. A molecular phylogeny, morphology and classification of genera of Ranunculeae (Ranunculaceae). „Taxon”. 59, 3. s. 809-828 (ang.).
  5. Paun, O., C. Lehnebach, J. T. Johansson, P. Lockhart & E. Hörandl (2005): Phylogenetic relationships and biogeography of Ranunculus and allied genera (Ranunculaceae) in the Mediterranean region and in the European Alpine System. — Taxon 54: 911–930
  6. a b Genus: Ficaria (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-03-02].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Ficaria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  9. P.D. Sell. Ranunculus ficaria L. sensu lato. „Watsonia”. 20, s. 41-50, 1994.
  10. Ficaria verna subsp. calthifolia (Rchb.) Nyman. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2015-06-12].
  11. Ficaria. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-03-02].
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia POL

Ziarnopłon: Brief Summary ( polonais )

fourni par wikipedia POL

Ziarnopłon (Ficaria Schaeff.) – rodzaj roślin, należący do rodziny jaskrowatych. Gatunkiem typowym jest Ficaria verna Huds.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia POL

Пшінка ( ukrainien )

fourni par wikipedia UK

Пші́нка (Ficaria Dill.), рід багаторічних зіллястих рослин з родини жовтцюватих.

Найпоширеніша в Україні Пшінка весняна (Ficaria verna Huds. = Ranunculus ficaria L.). Зростає по лісах, по вогкуватих тінистих місцях по всій Україні, крім південої частини Степу, де трапляється рідше. Кореневі бульби мають крохмаль, у вареному вигляді їстівні; молоді листки вживають на їжу; зони містять вітамін С і каротин.

Література

Unidentified Buttercup Closeup 1500px.jpg Це незавершена стаття про Жовтецеві.
Ви можете допомогти проекту, виправивши або дописавши її.
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Автори та редактори Вікіпедії
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia UK

Чистяк ( russe )

fourni par wikipedia русскую Википедию
Не следует путать с чистецом — родом семейства Губоцветные.
Царство: Растения
Подцарство: Зелёные растения
Отдел: Цветковые
Надпорядок: Ranunculanae Takht. ex Reveal, 1993
Порядок: Лютикоцветные
Семейство: Лютиковые
Подсемейство: Лютиковые
Триба: Лютиковые
Род: Чистяк
Международное научное название

Ficaria [Dill.] Guett., 1754

Типовой вид Wikispecies-logo.svg
Систематика
на Викивидах
Commons-logo.svg
Изображения
на Викискладе
NCBI 168009EOL 5531851GRIN g:20054IPNI 33137-1

Чистя́к (лат. Ficaria) — род растений, входящий в семейство Лютиковые (Ranunculaceae). В некоторых системах классификации включается в род Лютик (Ranunculus) в ранге подрода.

Ботаническое описание

Род представлен многолетними травянистыми растениями с клубеньковыми корнями. Листья в большом количестве в прикорневой розетке, также спирально вдоль стебля, простые, широкояйцевидной формы, с сердцевидным основанием, в пазухах иногда с своеобразными «луковичками».

Цветки одиночные и располагаются супротив листьев или в немногоцветковых щитках. Чашечка состоит из трёх чашелистиков. Венчик из 7—12 лепестков ярко-жёлтого цвета, иногда махровый.

Плод — многоорешек, плодики расположены спиралеобразно, яйцевидные, немного сплюснутые.

Таксономия

Синонимы

Виды

Примечания

  1. Об условности указания класса двудольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы APG» статьи «Двудольные».
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Авторы и редакторы Википедии

Чистяк: Brief Summary ( russe )

fourni par wikipedia русскую Википедию

Чистя́к (лат. Ficaria) — род растений, входящий в семейство Лютиковые (Ranunculaceae). В некоторых системах классификации включается в род Лютик (Ranunculus) в ранге подрода.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Авторы и редакторы Википедии