dcsimg

Brief Summary

    Apteryx australis: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Il kiwi australe o kiwi bruno (Apteryx australis Shaw, 1813) è un uccello della famiglia degli Apterigidi, endemico della Nuova Zelanda.

    Apteryx haastii: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Il kiwi maculato maggiore (Apteryx haastii Potts, 1872) è un uccello della famiglia degli Apterigidi diffuso nell'Isola del Sud della Nuova Zelanda.

    Apteryx mantelli: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Il kiwi bruno dell'Isola del Nord (Apteryx mantelli Bartlett, 1852) è un uccello della famiglia Apterygidae che vive sull'Isola del Nord, in Nuova Zelanda, dove occupa circa i due terzi del versante settentrionale con una popolazione di circa 35.000 esemplari.

    Apteryx owenii: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Il kiwi maculato minore (Apteryx owenii Gould, 1847) è un uccello della famiglia degli Apterigidi originario dell'Isola del Sud (Nuova Zelanda). Una sottospecie estintasi alla fine del XIX secolo, Apteryx owenii iredalei, viveva anche sull'Isola del Nord.

    Apteryx rowi: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Il kiwi bruno di Okarito (Apteryx rowi Tennyson, Palma, Robertson, Worthy & Gill, 2003), detto anche rowi, è un uccello della famiglia degli Apterigidi, endemico della Nuova Zelanda. Prende il nome dalla foresta di Okarito, nella parte occidentale dell'Isola del Sud, della quale è endemico.

    Apteryx: Brief Summary ( Italian )
    provided by wikipedia Italiano

    Apteryx (Shaw, 1813) è un genere di uccelli inadatti al volo, comunemente noti come kiwi o atterigi. È l'unico genere della famiglia Apterygidae e dell'ordine Apterygiformes. Sono endemici della Nuova Zelanda e ne sono il simbolo nazionale. Il nome scientifico proviene dal greco e ha il significato di privo delle ali.

    Kiwi's: Brief Summary ( Dutch; Flemish )
    provided by wikipedia NL

    De kiwi's of snipstruisen (Apterygiformes) zijn loopvogels die van nature alleen voorkomen in Nieuw-Zeeland. De vogel kreeg zijn naam van de Maori's. De naam is afgeleid van de kreet van het mannetje tijdens het paarseizoen en is dus een onomatopee. Volgens een Maori-mythe creëerde de god Tane de kiwi uit een kalebas.

    De inwoners van Nieuw-Zeeland worden ook wel kiwi's genoemd en hetzelfde geldt voor veel andere aan dit land gerelateerde zaken zoals de Nieuw-Zeelandse dollar.

    De kiwi's zijn bedreigd en worden sinds het einde van de 19e eeuw niet meer gegeten.

    Kiwi: Brief Summary ( Polish )
    provided by wikipedia POL

    Kiwi – monotypowy rząd Apterygiformes z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje rodzinę Apterygidae z dwoma rodzajami: Proapteryx, obejmującym jeden wymarły gatunek, oraz Apteryx, obejmującym pięć współcześnie żyjących gatunków. Współcześnie żyjący przedstawiciele grupy to nielotne gatunki lądowe, zamieszkujące wyłącznie Nową Zelandię. Ptaki te mają następujące cechy:

    krępa budowa brak ogona długi, giętki dziób z otworami nosowymi na końcu czteropalczaste, stosunkowo krótkie, lecz silne nogi krótka, gruba szyja skrzydła szczątkowe o długości 5 cm, niewidoczne między piórami (nieloty) pióra włosokształtne słaby wzrok, silnie rozwinięty słuch i węch samice o 20% większe od samców 35-65 cm długości, masa do 3,5 kg

    Żyjący we wczesnym miocenie (ok. 16–19 mln lat temu) gatunek Proapteryx micromeros znany jest tylko z prawej kości udowej oraz lewej kości kwadratowej odkrytych w osadach formacji Bannockburn na terytorium Nowej Zelandii. Zachowane kości wskazują, że P. micromeros był mniejszy od współczesnych kiwi; jego masę autorzy jego opisu szacują na od 234,1 do 377 gramów, czyli kilkakrotnie mniej niż wynosi masa najmniejszego współczesnego kiwi, kiwi małego. Rozmiary kości kwadratowej P. micromeros były porównywalne z rozmiarami kości kwadratowych u kiwi małych, co sugeruje, że oba gatunki miały porównywalnych rozmiarów głowy; natomiast kość udowa P. micromeros była mniejsza i cieńsza od kości udowych kiwi małego (średnica trzonu kości udowej P. micromeros wynosiła około połowy średnicy trzonu kości udowych kiwi małego), co wskazuje, że gatunek ten miał proporcjonalnie mniejsze kończyny tylne niż współczesne kiwi. Autorzy opisu P. micromeros zwracają uwagę, że w większości przypadków ptaki z gatunków zdolnych do lotu są mniejsze i mają proporcjonalnie mniejsze tylne kończyny od spokrewnionych z nimi gatunków nielotnych; zdaniem autorów sugeruje to, że Proapteryx micromeros, inaczej niż współczesne kiwi, mógł być zdolny do lotu.

    Współcześnie żyjący przedstawiciele grupy żywią się zarówno bezkręgowcami jak i pokarmem roślinnym. Prowadzą nocny tryb życia. Składają jedno do dwóch jaj, które przez 75 do 80 dni wysiaduje samiec, który również opiekuje się młodymi (zachowuje się podobnie jak kura domowa, czyli wskazuje miejsca do żerowania, rozgrzebuje ściółkę itp.). Dojrzewają długo, co najmniej dwa lata.

    Wbrew łagodnemu wyglądowi potrafią zaatakować intruza na swoim terytorium, nawet pazurami. Zdarza się to rzadko, bo swoją obecność oznajmiają donośnymi okrzykami. Gdy śpią, trzymają głowę przy swoim szczątkowym skrzydle. Spadek populacji wynosi około 5% rocznie. Niszczą ją ssaki przywiezione tu przez człowieka.

Comprehensive Description

    Kiwi ( Polish )
    provided by wikipedia POL
     src= Ten artykuł dotyczy ptaków. Zobacz też: inne znaczenia. Commons Multimedia w Wikimedia Commons Wikisłownik Hasło w Wikisłowniku

    Kiwimonotypowy rząd Apterygiformes z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje rodzinę Apterygidae z dwoma rodzajami: Proapteryx, obejmującym jeden wymarły gatunek[3], oraz Apteryx, obejmującym pięć współcześnie żyjących gatunków. Współcześnie żyjący przedstawiciele grupy to nielotne gatunki lądowe, zamieszkujące wyłącznie Nową Zelandię[4]. Ptaki te mają następujące cechy:

    • krępa budowa
    • brak ogona
    • długi, giętki dziób z otworami nosowymi na końcu
    • czteropalczaste, stosunkowo krótkie, lecz silne nogi
    • krótka, gruba szyja
    • skrzydła szczątkowe o długości 5 cm, niewidoczne między piórami (nieloty)
    • pióra włosokształtne
    • słaby wzrok, silnie rozwinięty słuch i węch
    • samice o 20% większe od samców
    • 35-65 cm długości[5], masa do 3,5 kg

    Żyjący we wczesnym miocenie (ok. 16–19 mln lat temu) gatunek Proapteryx micromeros znany jest tylko z prawej kości udowej oraz lewej kości kwadratowej odkrytych w osadach formacji Bannockburn na terytorium Nowej Zelandii. Zachowane kości wskazują, że P. micromeros był mniejszy od współczesnych kiwi; jego masę autorzy jego opisu szacują na od 234,1 do 377 gramów, czyli kilkakrotnie mniej niż wynosi masa najmniejszego współczesnego kiwi, kiwi małego. Rozmiary kości kwadratowej P. micromeros były porównywalne z rozmiarami kości kwadratowych u kiwi małych, co sugeruje, że oba gatunki miały porównywalnych rozmiarów głowy; natomiast kość udowa P. micromeros była mniejsza i cieńsza od kości udowych kiwi małego (średnica trzonu kości udowej P. micromeros wynosiła około połowy średnicy trzonu kości udowych kiwi małego), co wskazuje, że gatunek ten miał proporcjonalnie mniejsze kończyny tylne niż współczesne kiwi. Autorzy opisu P. micromeros zwracają uwagę, że w większości przypadków ptaki z gatunków zdolnych do lotu są mniejsze i mają proporcjonalnie mniejsze tylne kończyny od spokrewnionych z nimi gatunków nielotnych; zdaniem autorów sugeruje to, że Proapteryx micromeros, inaczej niż współczesne kiwi, mógł być zdolny do lotu[3].

    Współcześnie żyjący przedstawiciele grupy żywią się zarówno bezkręgowcami jak i pokarmem roślinnym. Prowadzą nocny tryb życia. Składają jedno do dwóch jaj, które przez 75 do 80 dni wysiaduje samiec, który również opiekuje się młodymi (zachowuje się podobnie jak kura domowa, czyli wskazuje miejsca do żerowania, rozgrzebuje ściółkę itp.). Dojrzewają długo, co najmniej dwa lata.

    Wbrew łagodnemu wyglądowi potrafią zaatakować intruza na swoim terytorium, nawet pazurami. Zdarza się to rzadko, bo swoją obecność oznajmiają donośnymi okrzykami. Gdy śpią, trzymają głowę przy swoim szczątkowym skrzydle. Spadek populacji wynosi około 5% rocznie. Niszczą ją ssaki przywiezione tu przez człowieka.

    Systematyka

    W rzędzie Apterygiformes wyróżniana jest jedna rodzina (Apterygidae), do której należą dwa rodzaje i następujące gatunki[6][3]:

    W niektórych klasyfikacjach nie wydziela się odrębnego rzędu Apterygiformes, a rodzina Apterygidae jest umieszczana w rzędzie strusi (Struthioniformes)[7].

    Rozmnażanie

    Kiwi dobierają się w zależności od dostępności partnera do rozrodu ze względu na ograniczające bądź korzystne proporcje płci. Dobór ten jest uwarunkowany kosztami i korzyściami płynącymi z odejścia od modelu opieki nad posiadanym potomstwem (szczególnym ograniczeniem jest w tym przypadku wysoka inwestycja przedkopulacyjna). Większość kiwi pozostaje wiernie w długotrwałych związkach. Jednocześnie, w jednej populacji, co roku, połowa wszystkich par rozstaje się. Populacje kiwi są w większości zwarte, z przewagą samic i kompletnym brakiem behawioru terytorialnego.[8]

    Kiwi są świetnym przykładem osobników o ogromnej inwestycji rodzicielskiej, z samicami produkującymi duże i wysoko białkowe, kosztowne energetycznie jaja, które wysiadywane są wyłącznie przez samców przez okres 3 miesięcy.[9]

    Kiwi uważane były za gatunki żyjące samotnie i prowadzące wyłącznie długo trwające monogamiczne związki [10][11]. Jednak ostatnie badania odkryły różnorodność w parowaniu i systemach społecznych,a także odchylenia od wysiadywania jaj przez jednego rodzica (wyłącznie samca)[12][13][14][15] .

    W związku z ich dużym wkładem w rodzicielstwo, kiwi oferują rozpatrywanie przed- i pokopulacyjne jako decydujące w ich systemie doboru. Istnieją przede wszystkim dwie, niewykluczające się drogi wyjaśniające ewolucję systemu doboru u kiwi[16].

    1. Systemy doboru mogą zależeć głównie od ograniczonego rodzenia się osobników jednej z płci, co z kolei może zależeć od ograniczonej produkcji i występowania niezbędnych do życia źródeł. W takiej sytuacji środowisko determinuje potencjał poligamiczny populacji[17] .
    2. U przedstawicieli wykazujących opiekę nad potomstwem, systemy doboru i parowania mogą zależeć przede wszystkim od kosztów i korzyści z porzucenia potomstwa przez jedną z płci.[16][18][19][20]

    Konieczność wychowywania potomstwa przez jednego lub oboje rodziców, alternatywni partnerzy pojawiający się w wypadku opuszczenia, oraz czas (zgranie czasowe) wkładu rodzicielskiego wpływają na dostosowanie skuteczności rodzicielskiej - stąd ewolucja strategii seksualnych. Dodatkowo, stopień w jakim zaangażowanie prekopulacyjne jednej płci (np. produkcja gamet) ogranicza możliwości wylęgowe, może wpływać na to czy opiekę rodzicielską będzie wykazywał osobnik tej, czy drugiej płci.[8]

    Jeśli produkcja partnerów jest głównym czynnikiem kształtującym strategie reprodukcyjne kiwi spodziewalibyśmy się, że system parowania kiwi zmienia się wraz z danymi stosunkami płci w populacji. W populacjach z przewagą samic, stosunek płciowy powinien kierować się w stronę polygynii, która w takiej populacji powinna się pojawić. Podczas gdy w populacjach z przewagą samców, powinna się pojawić poliandria. W zbalansowanej proporcjonalnie płciowo populacji, monogamia powinna być preferowana.

    Alternatywnie do powyższych założeń powinniśmy się spodziewać, że systemy parowania mogą być zależne tylko i wyłącznie od względnych ograniczeń obu płci w związku z ich rodzicielskim wkładem. Na przykład, wśród ptaków u których tylko jeden rodzic wykazuje opiekę nad potomstwem, najczęściej występuje poliandria, z racji tego że samice mogą wówczas składać jaja dla kolejnych partnerów (poprzedni wysiadują poprzednio złożone). Jeśli samica jest silnie zaangażowana w pojedynczy lęg, może zrezygnować z opieki rodzicielskiej ze względu na ograniczenia energetyczne. Samica musi odpocząć i odzyskać siły, podczas gdy jej partner wysiaduje złożone jaja. W takiej sytuacji również monogamia powinna być preferowana. Wśród gatunków wykazujących długo trwające związki, wskaźnik rozstań jest bardzo ważnym elementem systemu parowania, z silnym wpływem na dostosowanie jednego lub obojga rodziców.[8]

    Przypisy

    1. Apterygiformes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Apterygidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 4 listopada 2010]
    3. a b c d Trevor H. Worthy, Jennifer P. Worthy, Alan J. D. Tennyson, Steven W. Salisbury, Suzanne J. Hand i R. Paul Scofield: Miocene fossils show that kiwi (Apteryx, Apterygidae) are probably not phyletic dwarves. W: Ursula B. Göhlich i Andreas Kroh (red.): Paleornithological Research 2013. Proceedings of the 8th International Meeting of the Society of Avian Paleontology and Evolution, Vienna, 2012. Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, 2013, s. 63–80. ISBN 978-3-902421-82-1.
    4. Frank Gill, David Donsker: Ratites: tinamous to kiwis (ang.). IOC World Bird List: Version 5.2. [dostęp 2015-06-07].
    5. Anna Folch: Family Apterygidae (Kiwis). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 104. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
    6. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Apterygidae Gray,GR, 1840 - kiwi - Kiwis (wersja: 2015-02-09). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-06-07].
    7. Struthioniformes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 10 kwietnia 2009]
    8. a b c Taborsky B., Taborsky M., 1999: The Mating System and Stability of Pairs in Kiwi Apteryx spp.. W: Journal of Avian Biology Vol.30: 143-151.
    9. McLennan, J.A., 1990: The Great Spotted Kiwi, Apteryx haastii. W: Fuller E. (red.). Kiwis. pp: 72-85
    10. Colbourne R., Kleinpaste R. 1983. A banding study of North Island Brown Kiwis in an exotic forest. W: Notornis 30: 109-124.
    11. Taborsky B., Taborsky M., 1991. Social organization of North Island Brown Kiwi: Long-term pairs and three types of male spacing behaviour. W: Ethology 89: 47-62.
    12. Potter M., 1989. Ecology and reproductive biology of the North Island brown kiwi (Apteryx australis mantelli) W: Ph.D. thesis, Massey University, Palmerston North.
    13. Strumer A.T., Grant A.D., 1988. Female kiwis incubating. W: Notornis 35: 193-195.
    14. McLennan J.A., McCann A.J., 1991. Incubation temperatures of Great Spotted Kiwi, Apteryx haastii. W: NZ J. Ecol. 15: 163-166.
    15. Taborsky M., Brugger C., 1994. The functional significance of shared incubation. W: Journal of Ornitology 135: 273.
    16. a b Davies N.B., 1991. Mating Systems. W: Krebs J.R., Davies N.B (red.) Behavioural Ecology Third Edition. 263-299.
    17. Emlen S.T., Oring L.W. 1977. Ecology, sexual selection and the theory of mating systems. W: Science 197: 215-223.
    18. Trivers R.C., 1972. Parental investment and sexual selection. W: Campbell B. (red.) Sexual selection and the descent of man: 136-179.
    19. Maynard Smith J., 1977. Parental investment: a prospective analysis. W: Animal Behaviour 25: 1-9.
    20. Sargent R.C., Gross M.R., 1986. William's principle: An explanation of parental care in teleost fishes. W: Pitcher T.J. (red.), The behaviour of teleost fishes. 275-293.

    Bibliografia

    • David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Encyklopedia Ptaki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15733-3.
    Kiwi's ( Dutch; Flemish )
    provided by wikipedia NL

    Vogels

    De kiwi's of snipstruisen (Apterygiformes) zijn loopvogels die van nature alleen voorkomen in Nieuw-Zeeland. De vogel kreeg zijn naam van de Maori's. De naam is afgeleid van de kreet van het mannetje tijdens het paarseizoen en is dus een onomatopee. Volgens een Maori-mythe creëerde de god Tane de kiwi uit een kalebas.

    De inwoners van Nieuw-Zeeland worden ook wel kiwi's genoemd en hetzelfde geldt voor veel andere aan dit land gerelateerde zaken zoals de Nieuw-Zeelandse dollar.

    De kiwi's zijn bedreigd en worden sinds het einde van de 19e eeuw niet meer gegeten.

    Algemene beschrijving

    Kiwi's zijn ongeveer even groot als een gewone kip en zijn dan ook met afstand de kleinste soort loopvogel (ratites). Uit onderzoek blijkt dat ze fylogenetisch verwant zijn aan de kasuaris en mogelijk tot de uitgestorven moa en alle andere loopvogels.

    Voor de komst van de eerste mensen naar Nieuw-Zeeland, vermoedelijk tussen de 10e en 14e eeuw, waren er afgezien van twee soorten vleermuizen geen zoogdiersoorten, zodat de ecologische niches die elders door zoogdieren ingevuld werden, door vogels en in mindere mate door reptielen werden bezet. Kiwi's konden zich zodoende onbedreigd ontwikkelen en namen er de plaats in van mollen en egels. Waarschijnlijk waren er toen 12 miljoen kiwi's. Tegenwoordig zijn er vermoedelijk nog zo'n 60.000.

     src=
    Kiwi met ei (opgezet museumexemplaar).

    Leefwijze

    Kiwi's zijn sterk aangepast aan het leven op en in de grond. Ze hebben bijvoorbeeld wel vleugels, maar kunnen er niet mee vliegen. Hun vleugels zijn ongeveer 5 cm lang en vrijwel onzichtbaar onder het verendek. De botten van de meeste vogelsoorten zijn hol om gewicht te sparen, maar die van de kiwi bevatten merg, net zoals bij zoogdieren. De veren van kiwi's lijken op haar. Kiwi's hebben geen staart en drinken erg weinig.

    De kiwi is een schuwe nachtvogel met een zeer goed reukvermogen, wat zeer ongebruikelijk is voor vogels, die normaal gesproken vooral afgaan op hun gezichtsvermogen. Aan het uiteinde van zijn lange, scherpe snavel heeft hij neusgaten.[1] Bij de meeste vogels zitten de neusgaten bij het begin van de snavel en geen enkele andere vogelsoort heeft de neusgaten bij de snavelpunt. De kiwi is vrijwel blind. Hij voedt zich door deze snavel in de grond te steken om wormen, insecten en andere ongewervelden te vinden. Hij eet echter ook wel fruit, kleine krabben, amfibieën en rivierkreeften.

    Sommige soorten kiwi's kunnen sneller rennen dan een mens. Met hun stevige, drie-tenige poten met scherpe nagels kunnen zij zich tegen niet te grote roofdieren verdedigen. Kiwi's zijn territoriumvogels.

    Kiwi's zijn monogaam en leven in paren. Het broedseizoen is voornamelijk tussen het einde van de winter en de zomer. De eieren worden gelegd in bestaande holtes, zoals holle stammen en tussen boomwortels, maar ook wel in door het mannetje gegraven holen. In verhouding tot het lichaam van het vrouwtje is een kiwi-ei het grootste vogel-ei ter wereld, mogelijk met uitzondering van de kolibrie.

    Kiwi's kunnen vermoedelijk tot ongeveer 20 jaar oud worden.

    Taxonomie

    Kiwi's behoren tot orde Apterygiformes. Deze orde behoort tot de zogenaamde Paleognathae, samen met vier andere ordes: tinamoes, struisvogels, nandoes en kasuarissen en emoes. Dit zijn vogels die in het skelet (kaak en borstbeen) en het DNA kenmerken vertonen die bij alle andere vogels ontbreken. Vier ordes bestaan uit loopvogels, de tinamoes kunnen ook vliegen.

    De orde Apterygiformes bestaat uit één familie, met één nog levend geslacht en één uitgestorven geslacht, Proapteryx. Er zijn vijf hedendaagse soorten kiwi's en een aantal ondersoorten.

    Taxonomie
    Cladogram[2]

    Verspreidingskaart en afbeeldingen

     src=
    Verspreiding van vijf soorten kiwi's en één ondersoort in Nieuw-Zeeland

    Natuurbescherming

    Alle soorten kiwi's staan op een rode lijst. De Noordereilandkiwi is een bedreigde vogelsoort, de Zuidereilandkiwi en de grote gevlekte kiwi zijn kwetsbare diersoorten. De kleine gevlekte kiwi, die alleen (nog) op kleine eilanden voorkomt, is er relatief het best aan toe, dat is een gevoelige soort. De in 2003 ontdekte Rowikiwi heeft voor de IUCN nog geen rodelijststatus, maar wordt door het Nieuw-Zeelandse overheid als ernstig bedreigd beschouwd.

    In Nieuw-Zeeland wordt door regering (het Department of Conservation) en andere organisaties veel gedaan om de kiwisoorten te beschermen. Het voornaamste probleem is niet de aanwezigheid van de mens, maar die van in de koloniale tijd ingevoerde roofdieren zoals katten en hermelijnen en het varken. Er wordt geschat dat 95 % van de kiwi's het eerste levensjaar niet overleeft. De bescherming wordt op meerdere manieren aangepakt. Kiwi's worden bijvoorbeeld verplaatst naar plaatsen waar weinig roofdieren zijn of er wordt juist getracht het aantal roofdieren te beperken. Ook worden wel kiwi-eieren uit het nest gehaald, zodat de jonge kiwi het in het wild moeilijke eerste jaar in gevangenschap kan doorbrengen en later weer uitgezet kan worden.

    Symboliek

    • In Nieuw-Zeeland is er een gezegde: Show them that kiwis can fly! als iemand een moeilijke taak moet doen.
    Bronnen, noten en/of referenties
    1. (en) Irby J. Lovette, John W. Fitzpatrick, Handbook of Bird Biology (2016, John Wiley & Sons), p. 212
    2. Tree of life Kiwi's