dcsimg

Çəngəlquyruqlar ( azéri )

fourni par wikipedia AZ

Çəngəlquyruqlar (lat. Diplura) gizliçənəlilər sinfinə aid heyvan dəstəsi.

İndiyə qədər çəngəlquyruqların 800-dən çox növü kəşf olunmuşdur. Onlardan 70-i Şimali Amerikada, 2-si isə Avstraliyada yaşayır.

Fəsilələri

Mənbə

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Vikipediya müəllifləri və redaktorları
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia AZ

Çəngəlquyruqlar: Brief Summary ( azéri )

fourni par wikipedia AZ

Çəngəlquyruqlar (lat. Diplura) gizliçənəlilər sinfinə aid heyvan dəstəsi.

İndiyə qədər çəngəlquyruqların 800-dən çox növü kəşf olunmuşdur. Onlardan 70-i Şimali Amerikada, 2-si isə Avstraliyada yaşayır.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Vikipediya müəllifləri və redaktorları
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia AZ

Diplurs ( catalan ; valencien )

fourni par wikipedia CA

Els diplurs (Diplura, gr. "dues cues") són un ordre de la superclasse dels hexàpodes, molt pròxim als insectes vertaders. Els seu nom fa referència a les dues prolongacions que tenen al final del cos. Són animals petits, malgrat que alguns poden assolir els 50 mm de longitud.

Els diplurs són abundants a la biota del sòl. Se n'han descrit unes 800 espècies, de les quals unes 70 habiten a l'Amèrica del Nord,[1] 12 a la Gran Bretanya[2] i dues a Austràlia.[3]

Referències

 src= A Wikimedia Commons hi ha contingut multimèdia relatiu a: Diplurs Modifica l'enllaç a Wikidata
  1. 1,0 1,1 David R. Maddison. «Diplura». Tree of Life Project, 01-01-2005.
  2. David Kendall. «Diplura». Kendall Bioresearch Services, 2005.
  3. «Diplura». CSIRO Entomology.
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autors i editors de Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CA

Diplurs: Brief Summary ( catalan ; valencien )

fourni par wikipedia CA

Els diplurs (Diplura, gr. "dues cues") són un ordre de la superclasse dels hexàpodes, molt pròxim als insectes vertaders. Els seu nom fa referència a les dues prolongacions que tenen al final del cos. Són animals petits, malgrat que alguns poden assolir els 50 mm de longitud.

Els diplurs són abundants a la biota del sòl. Se n'han descrit unes 800 espècies, de les quals unes 70 habiten a l'Amèrica del Nord, 12 a la Gran Bretanya i dues a Austràlia.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autors i editors de Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CA

Vidličnatky ( tchèque )

fourni par wikipedia CZ

Vidličnatky (Diplura) jsou starobylá bazální skupina šestinohých (tj. hmyzu v širokém slova smyslu). Mnoho autorů je považuje za sesterskou skupinu hmyzu v úzkém slova smyslu.

Morfologie

Jsou to drobní, zpravidla slabě pigmentovaní živočichové s růžencovitými tykadly a nečlánkovanými chodidly. Na druhém a sedmém zadečkovém segmentu se nacházejí zbytky končetin. Konec zadečku je pak buďto se dvěma štěty (u skupiny Campodeina - Štětinatky) nebo s klíšťkami (u skupiny Japygina - Škvorovky).

Rozmnožování

Oplození Vidličnatek je vnější, samice hledají spermatofory odložené samci. V období rozmnožování se jedinci sdružují do větších skupin. Dochází k němu několikrát za život. Vajíčka jsou kladena v hroznovitých snůškách do skulin v půdě a u některých druhů je samice do vylíhnutí chrání. Larva je podobná dospělci a ke svlékání dochází i v dospělosti.

Literatura

MACEK, Jan. Bezobratlí (2). řídí Anděra Miloš ; redaktor Karel Vaněk; ilustrovali Pavel Dvorský, Petr Liška, Pavel Procházka, Lenka Vybíralová, Viera Postníková. 1. vyd. Praha : Albatros, 2001. 170 s. Svět zvířat ; sv. 11. ISBN 80-00-00918-8.

Externí odkazy

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autoři a editory
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CZ

Vidličnatky: Brief Summary ( tchèque )

fourni par wikipedia CZ

Vidličnatky (Diplura) jsou starobylá bazální skupina šestinohých (tj. hmyzu v širokém slova smyslu). Mnoho autorů je považuje za sesterskou skupinu hmyzu v úzkém slova smyslu.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autoři a editory
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia CZ

Diplurer ( danois )

fourni par wikipedia DA

Diplurer (Diplura) er en orden af leddyr med ca. 800 arter. De er typisk mindre end 6 mm lange.

Klassifikation

Orden Diplurer Diplura

  • Familie: Campodeidae
  • Familie: Procampodeidae
  • Familie: Projapygidae
  • Familie: Anajapygidae
  • Familie: Japygider Japygidae
  • Familie: Heterojapygidae
  • Familie: Dinjapygidae
  • Familie: Parajapygidae

Kilder

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia-forfattere og redaktører
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia DA

Diplurer: Brief Summary ( danois )

fourni par wikipedia DA

Diplurer (Diplura) er en orden af leddyr med ca. 800 arter. De er typisk mindre end 6 mm lange.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia-forfattere og redaktører
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia DA

Diplura ( interlingua (association de langue auxilliaire internationale) )

fourni par wikipedia emerging languages

Diplura es un ordine de Entognatha.

Nota
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors

Mdudu Mikia-miwili ( swahili )

fourni par wikipedia emerging languages

Wadudu mikia-miwili ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Diplura (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda walio na mikia miwili ambayo siyo mikia kweli lakini serki (cerci) ndefu. Wana kiwiliwili kilichorefuka chenye urefu wa mm 2-5 (spishi kadhaa za jenasi Japyx zinaweza kufika mm 50). Hawana macho lakini wana vipapasio vyenye pingili 10 au zaidi kama shanga. Kiwiliwili hakina pigmenti isipokuwa serki nyeusi katika spishi kadhaa. Fumbatio inabeba vilengelenge vinavyofyonza unyevu kutoko mazingira (kama collophore kwa wadudu mkia-fyatuo). Wadudu hawa wanatokea katika udongo mnyevu, majani yaliyoanguka ardhini na mboji, na hula arithropodi wadogo sana, kuvu na maada ya viumbehai.

Picha

WikiLettreMini.svg Makala hii kuhusu "Mdudu Mikia-miwili" inatumia neno (au maneno) ambalo si kawaida na matumizi yake ni jaribio la kutafsiri neno (au maneno) la asili Diplura kutoka lugha ya Kilatini. Neno (au maneno) la jaribio ni mdudu mikia-miwili.
Wasomaji wanaombwa kuchangia mawazo yao kwenye ukurasa wa majadiliano ya makala.

Kamusi za Kiswahili ama zinatofautiana kuhusu matumizi ya neno hili au hazieleweki au hazina neno kwa jambo linalojadiliwa.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Waandishi wa Wikipedia na wahariri

Mdudu Mikia-miwili: Brief Summary ( swahili )

fourni par wikipedia emerging languages

Wadudu mikia-miwili ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Diplura (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda walio na mikia miwili ambayo siyo mikia kweli lakini serki (cerci) ndefu. Wana kiwiliwili kilichorefuka chenye urefu wa mm 2-5 (spishi kadhaa za jenasi Japyx zinaweza kufika mm 50). Hawana macho lakini wana vipapasio vyenye pingili 10 au zaidi kama shanga. Kiwiliwili hakina pigmenti isipokuwa serki nyeusi katika spishi kadhaa. Fumbatio inabeba vilengelenge vinavyofyonza unyevu kutoko mazingira (kama collophore kwa wadudu mkia-fyatuo). Wadudu hawa wanatokea katika udongo mnyevu, majani yaliyoanguka ardhini na mboji, na hula arithropodi wadogo sana, kuvu na maada ya viumbehai.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Waandishi wa Wikipedia na wahariri

Tuguaikõi ( guarani )

fourni par wikipedia emerging languages

Tuguaikõi (Diplura) ha'e peteĩ mymba ipy apytimby ha ipy poteĩ jueheguasã, ojoguaitereíva umi tymbachu'ípe. Tuguaikõi hína michĩeterei, oikóva yvyguýre ha oguereko mokõi tuguái. Ojekuaa oiko amo 800 tuguaikõi juehegua.[1]

Tugauikõi hete michĩmi, pe, ha sa'y'ỹ, oguereko avei hetére mba'e ojoguáva yvypóra haguemi, iñakã hatĩ mokõi.

Mandu'apy

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors

Tuguaikõi: Brief Summary ( guarani )

fourni par wikipedia emerging languages

Tuguaikõi (Diplura) ha'e peteĩ mymba ipy apytimby ha ipy poteĩ jueheguasã, ojoguaitereíva umi tymbachu'ípe. Tuguaikõi hína michĩeterei, oikóva yvyguýre ha oguereko mokõi tuguái. Ojekuaa oiko amo 800 tuguaikõi juehegua.

Tugauikõi hete michĩmi, pe, ha sa'y'ỹ, oguereko avei hetére mba'e ojoguáva yvypóra haguemi, iñakã hatĩ mokõi.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors

Айырығойроҡ ( bachkir )

fourni par wikipedia emerging languages

Айырығойроҡ, йәки асалы ҡойроҡ [1] (лат. Diplura, рус. Двухвостки ) — йәшерен яңаҡ һөйәкле алты аяҡлы бөжәктәр отряды. 976 төрө билдәле, шуларҙың 170-е Төньяҡ Америкала[2] һәм 30 төрө Австралияла тереклек итә[3]. Хәҙерге фаразлау буйынса айарағойроҡтар һуңғы ташкүмер осоронда барлыҡҡа килгән.[4].

Һөт һымаҡ аҡ йәки һарғылт төҫтә, ҡайһы ваҡыт көрән төҫтәге һуңғы ҡорһаҡ сегменттары менән ҡаты хитинлашҡан ваҡ бөжәк. 2-8 мм ҙурлыҡта, ҡанатһыҙ, ҡорт һымаҡ, һығылмалы, ҡорһаҡ осонда оҙон сығынтыһы пары − церков бар. Кимереүсе ауыҙ аппараты булған йомро башлы, бөтә аяҡтары да бер тигеҙ. Еңеләйтелгән, тулы булмаған әүерелеш кисерә. Ҡабығын ювениль йәштә генә түгел, енси етлегү хәлендә лә һала. Ерҙә, урман түшәмәһендә, серегән ағаста, таштар аҫтында йәшәй. Тарҡалған үҫемлек ҡалдыҡлары, бөжәктәр һ.б. тупраҡ хайуандары, бәшмәк киҫәктәре, споралар, һыу үҫемлектәре менән туҡлана; ҡайһы ваҡыт ваҡ тупраҡ буынтыҡ аяҡлыларына һөжүм итә.

Иҫкәрмәләр

  1. Русско-башкирский словарь (под редакцией З.Г.Ураксина, 2005)
  2. David R. Maddison Diplura. Tree of Life Project (2005-01-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 март 2012.
  3. Diplura. Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts - Australian Faunal Directory. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 июнь 2012.
  4. Hoell, H.V., Doyen, J.T. & Purcell, A. H. Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed — Oxford University Press, 1998. — Б. 320. — ISBN 0-19-510033-6.

Сығанаҡ

Әҙәбиәт

Определитель насекомых Европейской части СССР. М.-Л., 1964. Т. 1.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors

Айырығойроҡ: Brief Summary ( bachkir )

fourni par wikipedia emerging languages

Айырығойроҡ, йәки асалы ҡойроҡ (лат. Diplura, рус. Двухвостки ) — йәшерен яңаҡ һөйәкле алты аяҡлы бөжәктәр отряды. 976 төрө билдәле, шуларҙың 170-е Төньяҡ Америкала һәм 30 төрө Австралияла тереклек итә. Хәҙерге фаразлау буйынса айарағойроҡтар һуңғы ташкүмер осоронда барлыҡҡа килгән..

Һөт һымаҡ аҡ йәки һарғылт төҫтә, ҡайһы ваҡыт көрән төҫтәге һуңғы ҡорһаҡ сегменттары менән ҡаты хитинлашҡан ваҡ бөжәк. 2-8 мм ҙурлыҡта, ҡанатһыҙ, ҡорт һымаҡ, һығылмалы, ҡорһаҡ осонда оҙон сығынтыһы пары − церков бар. Кимереүсе ауыҙ аппараты булған йомро башлы, бөтә аяҡтары да бер тигеҙ. Еңеләйтелгән, тулы булмаған әүерелеш кисерә. Ҡабығын ювениль йәштә генә түгел, енси етлегү хәлендә лә һала. Ерҙә, урман түшәмәһендә, серегән ағаста, таштар аҫтында йәшәй. Тарҡалған үҫемлек ҡалдыҡлары, бөжәктәр һ.б. тупраҡ хайуандары, бәшмәк киҫәктәре, споралар, һыу үҫемлектәре менән туҡлана; ҡайһы ваҡыт ваҡ тупраҡ буынтыҡ аяҡлыларына һөжүм итә.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia authors and editors

Икекойрыклылар ( tatar )

fourni par wikipedia emerging languages
Diplura.jpg

Икекойрыклыла́р (Diplura) - бөҗәкләр отряды. 300 дән артык төре билгеле, күпчелеге тропикларда һәм субтропикларда яши. Татарстан территориясендә бер төре киң таралган - камподеидлар гаиләлегеннән (Campo­deidae) гади икекойрыклылар (Campodea plusiochaeta).

Сөтсыман ак яки саргылт төстә, кайвакыт көрән төстәге соңгы корсак сегментлары беләнкаты хитинлашкан вак бөҗәк. 2-8 мм зурлыкта, канатсыз, кортсыман, сыгылмалы, корсак соңында озын оры (чыгынты) пары - церков бар. Кимерүче авыз аппараты булган йомры башлы, барлык аяклары да бертигез. Җиңеләйтелгән, тулы булмаган әверелеш кичерә. Кабыгын ювениль яшьтә генә түгел, җенси җитлегү хәлендә дә сала. Җирдә, урман түшәмәсендә, черегән агачта, ташлар астында яши. Таркалган үсемлек калдыклары, бөҗәкләр һ.б. туфрак хайваннары, гөмбә кисәкләре, споралар, суүсемнәр беләнтуклана; кайвакыт вак туфрак буынтыкаякларына һөҗүм итә.

Чыганаклар

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Википедия авторлары һәм редакторлары

Икекойрыклылар: Brief Summary ( tatar )

fourni par wikipedia emerging languages
Diplura.jpg

Икекойрыклыла́р (Diplura) - бөҗәкләр отряды. 300 дән артык төре билгеле, күпчелеге тропикларда һәм субтропикларда яши. Татарстан территориясендә бер төре киң таралган - камподеидлар гаиләлегеннән (Campo­deidae) гади икекойрыклылар (Campodea plusiochaeta).

Сөтсыман ак яки саргылт төстә, кайвакыт көрән төстәге соңгы корсак сегментлары беләнкаты хитинлашкан вак бөҗәк. 2-8 мм зурлыкта, канатсыз, кортсыман, сыгылмалы, корсак соңында озын оры (чыгынты) пары - церков бар. Кимерүче авыз аппараты булган йомры башлы, барлык аяклары да бертигез. Җиңеләйтелгән, тулы булмаган әверелеш кичерә. Кабыгын ювениль яшьтә генә түгел, җенси җитлегү хәлендә дә сала. Җирдә, урман түшәмәсендә, черегән агачта, ташлар астында яши. Таркалган үсемлек калдыклары, бөҗәкләр һ.б. туфрак хайваннары, гөмбә кисәкләре, споралар, суүсемнәр беләнтуклана; кайвакыт вак туфрак буынтыкаякларына һөҗүм итә.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Википедия авторлары һәм редакторлары

Dipluro ( espéranto )

fourni par wikipedia EO

Dipluroj estas unu el tri ordoj de heksapodoj, kiuj ne estas veraj insektoj. Ĉi-tiuj artropodoj malgrandaj estas norme malpli ol 6mm longaj.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Vikipedio aŭtoroj kaj redaktantoj
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia EO

Diplura ( basque )

fourni par wikipedia EU

Diplura Hexapodaren barruan dagoen lau talde handietako bat da, intsektu, Collembola eta Proturarekin batera. 800 espezie inguru deskribatu dira. Izenak dioen bezala bi isats dituzte eta lurzoruaren parte garrantzitsua dira.

(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.log.warn("Gadget "ErrefAurrebista" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://eu.wikipedia.org/wiki/Berezi:Gadgetaku003E.");});
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipediako egileak eta editoreak
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia EU

Diplura: Brief Summary ( basque )

fourni par wikipedia EU
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.log.warn("Gadget "ErrefAurrebista" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://eu.wikipedia.org/wiki/Berezi:Gadgetaku003E.");});
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipediako egileak eta editoreak
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia EU

Kaksisukahäntäiset ( finnois )

fourni par wikipedia FI

Kaksisukahäntäiset[2] eli kaksisukashäntäiset[1] (Diplura) on niveljalkaisiin kuuluva lahko. Useimmat lahkon noin 800 lajista[3] elävät trooppisilla alueilla. Suomesta tunnetaan yksi laji, marraskaksisukahäntäinen (Campodea plusiochaeta).

Lahkosta on vain vähän fossiililöydöksiä, joista suurin osa meripihkasta. Lahko on luultavati ollut olemassa jo kivihiilikaudella, eräiden arvioiden mukaan jopa varhaisella devonikaudella.[3][4]

Piirteitä

Kaksisukahäntäiset ovat maaperässä tai lahoavassa kasvimassassa eläviä, yleensä 2–5 millimetrin pituisia (jotkin Japyx-suvun lajit jopa 50 millimetriä) selkärangattomia eläimiä. Niillä on pitkänomainen ruumis, kuusi jalkaa, pitkät tuntosarvet sekä lahkon nimen mukaisesti kaksi perälisäkettä, jotka voivat olla joko siimamaiset tai pihtimäiset. Takaruumiissa on 11 jaoketta, joista useimpien sivuilla on pienet rakkulat. Näiden arvellaan auttavan eläimen nestetasapainon säätelyssä. Kaikilta lajeilta puuttuvat sekä verkko- että pistesilmät ja perälisäkkeiden mahdollista tummaa väriä lukuun ottamatta eläimen vartalossa ei ole pigmenttiä. Nilkassa on vain yksi jaoke. Siipiä ei ole.[5][3][6]

Kaksisukahäntäisen katkenneet raajat tai muut ulokkeet kasvavat takaisin seuraavien nahanluontien yhteydessä. Ne ovat yhdessä kummitussirkkojen kanssa ainoat maaniveljalkaiset, jotka kykenevät kasvattamaan irroneen raajan takaisin. Lisäksi häirityn eläimen perälisäkkeet voivat katketa tyvestä ja siten hämätä saalistajaa.[6]

Elintavat

Suuosat ovat purevat ja ravintona toimii yleensä lahoava orgaaninen materiaali, mutta jotkin lajit ovat petoja pyydystäen perälisäkkeillään hyppyhäntäisiä, hyönteistoukkia ja muita pieneliöitä. Hedelmöitys on ulkoinen: koiras laskee maahan spermapaketin, jonka naaras poimii sukuaukkoonsa. Näköaistin puuttumisesta huolimatta kaksisukahäntäiset välttelevät päivänvaloa. Muodonvaihdos on olematon ja munasta kuoriutuva nymfi käy läpi mahdollisesti jopa 20 toukkavaihetta ennen aikuistumistaan, ja aikuinenkin yksilö luo nahkansa vielä jopa kymmenen kertaa. Jotkin tropiikissa elävät lajit hoivaavat poikasiaan. Kaksisukahäntäiset voivat elää 2–3 vuotta.[5]

Lähteet

  1. a b Palmén, Ernst & Nurminen, Matti (toim.): ”Eläinkunnan luokittelu”, Eläinten maailma, Otavan iso eläintietosanakirja. 5. Sydän–Öljykala, s. 2123. Helsinki: Otava, 1975. ISBN 951-1-02059-5. (suomenkielisten nimien lähde)
  2. Diplura Suomen Lajitietokeskus. Viitattu 9.3.2019.
  3. a b c Tree of Life: Diplura (englanniksi)
  4. Penney D. & Jepson J. E.: Fossil Insects: An introduction to palaeoentomology, s. 92. Siri Scientific Press, 2014. ISBN 978-0957453067.
  5. a b Larry Huldén: Suomen hyönteislahkot. Luonnontieteellinen keskusmuseo (opintomoniste)
  6. a b North Carolina State University: Diplura (englanniksi)

Aiheesta muualla

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedian tekijät ja toimittajat
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia FI

Kaksisukahäntäiset: Brief Summary ( finnois )

fourni par wikipedia FI

Kaksisukahäntäiset eli kaksisukashäntäiset (Diplura) on niveljalkaisiin kuuluva lahko. Useimmat lahkon noin 800 lajista elävät trooppisilla alueilla. Suomesta tunnetaan yksi laji, marraskaksisukahäntäinen (Campodea plusiochaeta).

Lahkosta on vain vähän fossiililöydöksiä, joista suurin osa meripihkasta. Lahko on luultavati ollut olemassa jo kivihiilikaudella, eräiden arvioiden mukaan jopa varhaisella devonikaudella.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedian tekijät ja toimittajat
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia FI

Dipluros ( galicien )

fourni par wikipedia gl Galician

A dos dipluros[2] (Diplura) é unha clase de artrópodos hexápodos moi próximos aos insectos verdadeiros (clase Insecta).

Son animais de pequeno tamaño, membros abundantes do edafón (a biota do solo), que reciben o seu nome ("os de cola dupla") porque presentan dous cercos patentes ao final do seu corpo.

Coñecense unhas 800 especies.[3]

Características

Son de dimensións pequenas (dun poucos milímetros) ainda que algún puede alcanzar os 50 mm. Como é común na fauna intersticial do solo, non presentan pigmentación apreciábel. A súa superficie corporal aparece máis ou menos densamente cuberta de sedas (como pelos). O seu corpo é deprimido, esvelto e flexíbel.

A cabeza porta dúas antenas moi características, moniliformes (en forma de rosario) con artellos moi recoñecíbeis e musculado cada un independentemente, un rasgo evolutivamente primitivo que se observa tamén nos colémbolos, pero que se perdeu nos insectos.

 src=
Diferencias anatómicas entre Campodea (Campodeidae) e Japyx (Japygidae).

Non teñen ollos, e son entognatos, é dicir, coas pezas bucais encaixadas en posición inferior dentro dun suco da cabeza, rasgo co que coinciden cos outros hexápodos non insectos (proturos e colémbolos).

O tórax está formado por tres tagmas ou segmentos, como nos demais hexápodos, que, neste caso, se articulan de maneira especialmente flexíbel, o que contrasta coa relativa rixidez do tórax dos insectos.

O abdome está formado por dez segmentos, contando o telson (último segmento), que levan en posición ventrolateral pequenos apéndices sen articular chamados estilos, que pode que sexan residuos evolutivos de antigas patas locomotoras.

Tamén están presentes neles vesículas pares, evaxinábeis, que teñen que ver coa regulación hídrica, facilitando a absorción da rosada ou orballo. Ao final do abdome hai dous apéndices, cercos, como os que se observan en certas ordes de insectos verdadeiros, e que son os que dan nome o grupo. Na familia dos Campodeidae os cercos son longos e moniliformes, pero nos das familias dos Japygidae e os Anajapygidae evolucionaron cara a pezas breves e duras que, nos primeiros, son verdadeiras pinzas.

Ecoloxía

Os dipluros son parte da fauna do solo, onde chegan a presentarse con densidades considerábeis. Algúns son habitantes das covas.[4] Os Campodeidae son hábiles corredores que ademais escavan galerías no solo; os demais son especialistas en forzar o seu paso a través de gretas preexistentes e son marchadores pouco competentes. Os campodeidos realizan a autotomía dos seus cercos, ao estilo dos lagartos, desprendéndoos cando son atrapados por un depredador. Os Japygidae usan as súas pinzas posteriores como arma defensiva, aínda que se presta pouco crédito á interpretación que algúns fan de que tamén lles valen para capturar as súas presas.

Os dipluros teñen pezas bucais mastigadoras, e aliméntanse dunha gran variedade de presas vivas e de materia orgánica morta. Son esencialmente omnívoros que devoran residuos orgánicos, fungos do solo e pequenas presas animais.[5]

Reprodución e desenvolvemento

Non existe apareamento. Os machos liberan pequenos espermatóforos (paquetes sólidos de esperma) que as femias localizan e manipulan, inserídoos no seu gonóporo (poro xenital). A posta consiste en conxuntos de ovos pedunculados. Nalgúns casos observouse coidado parental dos xuvenís. Os dous primeros estadios (fases entre mudas) son larvas sen capacidade para alimentarse, que se alcanza, como a morfoloxía adulta típica, coa terceira muda. Os adultos seguen mudando ao longo da súa vida, o que facilita a rexeneración dos órganos, e poden seren moi lonxevos (até dous anos) dado o seu pequeno tamaño.

Taxonomía

Descrición

A orde foi desscrita en 1904 polo entomólogo e botánico alemán Carl Julius Bernhard Börner en "Zur Systematic der Hexapoden". Zoologischer Anzeiger, vol. 27, pp. 511–533.

Etimoloxía

o nome científico Diplura (substantivo neutro plural) está formado polos elementos do latín científico dipl- e -ura, tirados dos termos do griego διπλός diplós, 'dobre' e οὐρά ourá, 'cola' (de animal). Literalmente: 'os que teñen dúas colas'.

Clasificación e parentescos

Existen unhas 800 especies que se clasifican en tres ordes e oito familias. Distribúense por todo o mundo, agás nas rexións de clima ártico.

Os dipluros clasificáronse adoito nun taxon chamado Entognatha, cos Ellipura (Protura+Collembola), baseándose na posición escondida das pezas bucais, que contrasta coas visíbeis que teñen os insectos verdadeiros (Insecta, chamados por iso Ectognatha). Porén, ese carácter es seguramente unha simplesiomorfía e o grupo que define é parafilético. É máis probábel, pero non seguro, que os dipluros sexan o grupo irmán dos insectos. As relacións entre os catro grupos de hexápodos non están aínda ben dilucidadas, pero os estudos máis recentes están en contra dun grupo monofilético Entognatha.[6]

O rexistro fósil dos dipluros é escaso, pero un aparente dipluro data do carbonífero.[7]

O máis antigo dipluro coñecido, Testajapyx, tiña ollos compostos, e piezas bucais que se asemellaban máis ás dos insectos verdadeiros que ás dos dipluros modernos.

Notas

  1. Hoell, H. V., Doyen, J. T. & Purcell, A. H. (1998). Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed. Oxford University Press. p. 320. ISBN 0-19-510033-6.
  2. dipluro -ra 1 adx Relativo ou pertencente aos dipluros. 2 s m ANIMAL/ENTOM Insecto (sic) da orde dos dipluros. 3 s m pl AIMAL/ENTOM Orde de insectos (sic) ápteros de corpo alongado que presenta pequenos apéndices en gran parte dos esternitos abdomianais, ademais de dúas grandes sedas no extremo do abdome. No Dicionario de galego. Ir Indo Edicións, Vigo, 2004, ISBN 84-7680-504-7.
  3. Comunidad Virtual de Entomología - ¿Cuántos insectos existen en la península Ibérica?
  4. Order Diplura McMaster University, 1999.
  5. Diplura Guide to New Zealand Soil Invertebrates. Massey University, Palmerston North, New Zealand.
  6. A. Carapelli; F. Nardi; R. Dallai; F. Frati (2006). "A review of molecular data for the phylogeny of basal hexapods". Pedobiologia 50 (2): 191–204. doi:10.1016/j.pedobi.2006.01.001.
  7. David R. Maddison (1 de xanerio de 2005). Diplura en Tree of Life.

Véxase tamén

Bibliografía

  • Börner, C. (1904): "Zur Systematic der Hexapoden". Zoologischer Anzeiger, vol. 27, pp. 511–533.
  • A. Carapelli; F. Nardi; R. Dallai; F. Frati (2006). "A review of molecular data for the phylogeny of basal hexapods". Pedobiologia 50 (2): 191–204. doi:10.1016/j.pedobi.2006.01.001.
  • Brusca, R. C. & G. J. Brusca (2005): Invertebrados. 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 978-84-486-0246-8.
  • Graening, G. O.; Shcherbanyuk, Y. & Arghandiwal, M. (2014): "Annotated checklist of the Diplura (Hexapoda: Entognatha) of California". Zootaxa 3780 (2): 297–322.
  • Rupppert, E. E.; R. S. Fox & R. D. Barnes (2004): Invertebrate Zoology 7ª ed. Stamford, Connecticut (EE.UU.): Brooks/Cole. ISBN 0-03-025982-7.

Outros artigos

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autores e editores de Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia gl Galician

Dipluros: Brief Summary ( galicien )

fourni par wikipedia gl Galician

A dos dipluros (Diplura) é unha clase de artrópodos hexápodos moi próximos aos insectos verdadeiros (clase Insecta).

Son animais de pequeno tamaño, membros abundantes do edafón (a biota do solo), que reciben o seu nome ("os de cola dupla") porque presentan dous cercos patentes ao final do seu corpo.

Coñecense unhas 800 especies.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autores e editores de Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia gl Galician

Dvorepci ( Croate )

fourni par wikipedia hr Croatian

Dvorepci (duplorepci; lat.: Diplura), red beskrilnih člankonožaca iz razreda Entognatha (unutarčeljusnika). Sastoji se od velikih porodica Campodeoidea (84 vrste), Japygoidea (79) i Projapygoidea (4). Jedna od vrsta koja pripada ovom redu je i Plusiocampa dalmatica Conde, 1959[1].

Dvorepci su uske i duguljaste životinje bez očiju koje žive u vlažnoj zemlji i pod kamenjem gdje se hrane raspadnutim otpacima biljnog i životinjskog porijekla (detritus).

Ime su dobili po dva privjeska u obliku kliješta smještena na kraju zatka. Usni ustroj je entognatan (uvučen u glavenu kapsulu) kao i kod Collembola i Protura, i samo je kod Thysanura ektognatan, odnosno izbačen iz glavene kapsule.

Sistematika

Izvori

Logotip Zajedničkog poslužitelja
Na Zajedničkom poslužitelju postoje datoteke vezane uz: Dvorepci
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autori i urednici Wikipedije
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia hr Croatian

Dvorepci: Brief Summary ( Croate )

fourni par wikipedia hr Croatian

Dvorepci (duplorepci; lat.: Diplura), red beskrilnih člankonožaca iz razreda Entognatha (unutarčeljusnika). Sastoji se od velikih porodica Campodeoidea (84 vrste), Japygoidea (79) i Projapygoidea (4). Jedna od vrsta koja pripada ovom redu je i Plusiocampa dalmatica Conde, 1959.

Dvorepci su uske i duguljaste životinje bez očiju koje žive u vlažnoj zemlji i pod kamenjem gdje se hrane raspadnutim otpacima biljnog i životinjskog porijekla (detritus).

Ime su dobili po dva privjeska u obliku kliješta smještena na kraju zatka. Usni ustroj je entognatan (uvučen u glavenu kapsulu) kao i kod Collembola i Protura, i samo je kod Thysanura ektognatan, odnosno izbačen iz glavene kapsule.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autori i urednici Wikipedije
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia hr Croatian

Dviuodegiai ( lituanien )

fourni par wikipedia LT

Dviuodegiai (Diplura) – šešiakojų nariuotakojų būrys, kartu su beūsiais ir kolembolomis priskiriamas Entognatha klasei. Žinoma apie 800 rūšių.

Anatomija

Dauguma dviuodegių smulkūs, 2-5 mm ilgio, nors kai kurios Japyx genties rūšys gali pasiekti 5 cm ilgį. Jie neturi akių ir, išskyrus kai kurioms rūšims būdingus tamsius cerkus, yra nepigmentuoti. Turi ilgas antenas iš dešimties ar daugiau karioliukus primenančių segmentų ir porą cerkų ant pilvelio galo. Cerkai gali būti ilgi ir siūliški arba trumpi ir žnypliški, primenantys auslindos cerkus. Kai kurios rūšys geba nusimesti cerkus, jei reikia (autotomija). Per gyvenimą, kuris trunka iki metų, išsineria iki 13 kartų.

Ekologija

Dviuodegiai dažni dirvoje, lapų nuokritose, humuse, bet retai matomi dėl smulkumo ir požeminio gyvenimo būdo. Minta gyvais organizmais ir negyva organika. Japygidae šeimos dviuodegiai naudoja žnypliškus cerkus smulkiam grobiui medžioti. Rūšys su ilgais cerkais neplėšrios.

Būdingas išorinis apvaisinimas. Patinai per savaitę padeda apie 200 spermatoforų, patelės juos susirenka. Metamorfozė dviuodegiams nebūdinga, jaunikliai nuo suaugusiųjų skiriasi dydžiu ir dauginimosi organų neišsivystymu.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Vikipedijos autoriai ir redaktoriai
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia LT

Dviuodegiai: Brief Summary ( lituanien )

fourni par wikipedia LT

Dviuodegiai (Diplura) – šešiakojų nariuotakojų būrys, kartu su beūsiais ir kolembolomis priskiriamas Entognatha klasei. Žinoma apie 800 rūšių.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Vikipedijos autoriai ir redaktoriai
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia LT

Diplūras ( letton )

fourni par wikipedia LV

Diplūras, divastes (latīņu: Diplura) ir segžokleņu kārta. Diplūras ir sīki (2-6 mm), bālgani seškāji ar slaidu, garu ķermeni. Galva liela, izvirzīta uz priekšu. Acu un actiņu nav. Taustekļi gari, pērļveida. Priekškrūtis ir mazākas par pārējām krūšu daļām. Vēders garš, posmots 11 posmos. Vēdera 2. un 3. posms ar kāju rudimentiem. Pie pēdējā vēdera posma - pērļveida vai knaibļveida cerkas. Kājas ar diviem nagiem. Dzīvo augsnē, sūnās, zem akmeņiem, skudru ligzdās. Pārtiek no aļģēm, sēņu sporām un micēlija, trūdvielām, arī no sīkiem posmkājiem un to kāpuriem.

Sistemātika

Pasaulē ir zināmas ap 800 diplūru sugu. Latvijā konstatētas divas sugas Campodea staphylinus un Campodea fragilis.

Kārta Diplūras (Diplura) (Divastes)

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autori un redaktori
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia LV

Diplūras: Brief Summary ( letton )

fourni par wikipedia LV

Diplūras, divastes (latīņu: Diplura) ir segžokleņu kārta. Diplūras ir sīki (2-6 mm), bālgani seškāji ar slaidu, garu ķermeni. Galva liela, izvirzīta uz priekšu. Acu un actiņu nav. Taustekļi gari, pērļveida. Priekškrūtis ir mazākas par pārējām krūšu daļām. Vēders garš, posmots 11 posmos. Vēdera 2. un 3. posms ar kāju rudimentiem. Pie pēdējā vēdera posma - pērļveida vai knaibļveida cerkas. Kājas ar diviem nagiem. Dzīvo augsnē, sūnās, zem akmeņiem, skudru ligzdās. Pārtiek no aļģēm, sēņu sporām un micēlija, trūdvielām, arī no sīkiem posmkājiem un to kāpuriem.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia autori un redaktori
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia LV

Diplura ( malais )

fourni par wikipedia MS

Order Diplura adalah salah satu daripada empat kumpulan heksapod, bersama-sama serangga, springtail dan Protura. Kira-kira 800 spesies telah dikenalpasti, dan 70 daripadanya terdapat di Amerika Utara,[2] 12 di Great Britain[3] dan dua di Australia.[4]

Rujukan

  1. ^ Hoell, H.V., Doyen, J.T. & Purcell, A.H. (1998). Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed. Oxford University Press. m/s. 320. ISBN 0-19-510033-6.Selenggaraan CS1: Pelbagai nama: senarai pengarang (link)
  2. ^ a b David R. Maddison (January 1, 2005). "Diplura". Tree of Life Project.
  3. ^ David Kendall (2005). "Diplura". Kendall Bioresearch Services.
  4. ^ "Diplura". CSIRO Entomology.
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Pengarang dan editor Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia MS

Diplura: Brief Summary ( malais )

fourni par wikipedia MS

Order Diplura adalah salah satu daripada empat kumpulan heksapod, bersama-sama serangga, springtail dan Protura. Kira-kira 800 spesies telah dikenalpasti, dan 70 daripadanya terdapat di Amerika Utara, 12 di Great Britain dan dua di Australia.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Pengarang dan editor Wikipedia
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia MS

Dipluren ( néerlandais ; flamand )

fourni par wikipedia NL
Zie artikel Dit artikel gaat over een orde van zespotigen. Voor het gelijknamige spinnengeslacht, zie Diplura.

Dipluren (Diplura) zijn een orde van zeer kleine bodembewonende zespotigen.[1]

Kenmerken

De wetenschappelijke naam di(plo-)ura betekent letterlijk 'dubbele staart': de meeste soorten hebben lange, draadachtige achterlijfsaanhangsels. Een aantal soorten heeft aangepaste aanhangsels die verhard zijn en een tangachtige vorm hebben, dit doet enigszins denken aan oorwormen. De meeste soorten worden enkele millimeters lang, de grootste soorten kunnen enkele centimeters bereiken. De monddelen zijn net als bij andere verwante groepen in de kop gelegen.[1] De dipluren kennen geen metamorfose. Ze zijn blind en hebben een langwerpige lichaamsbouw, met een grote opvallende kop met bijtende monddelen.

Leefwijze

Veel soorten leven van bodemmateriaal of schimmels, andere zijn carnivoor en jagen op levende prooien.

Voortplanting

De voortplanting is net zo primitief als de lichaamsbouw; als een mannetje een vrouwtje waarneemt zet hij druppeltjes sperma af op kleine steeltjes, maar hij doet geen enkele moeite om haar te bewegen deze op te nemen. De vrouwtjes van sommige soorten kennen wel een vorm van broedzorg; ze krullen het lichaam rond de eitjes en bewaken deze tot ze uitkomen.

 src=
De twee typen staartaanhangsels van de dipluren; draadvormig (rechts) en tangachtig (links).
Bronnen
  1. a b Bernhard Grzimek, Het leven der dieren Deel II: Insecten, Uitgeverij Het Spectrum, Antwerpen, 1970, Pagina 70, 71. ISBN 90 274 8621 2.
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia-auteurs en -editors
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia NL

Dipluren: Brief Summary ( néerlandais ; flamand )

fourni par wikipedia NL

Dipluren (Diplura) zijn een orde van zeer kleine bodembewonende zespotigen.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia-auteurs en -editors
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia NL

Tohaler ( norvégien )

fourni par wikipedia NO
 src=
Halevedheng.
Venstre:Japyx solifugus Hal. (Dicellurata).
Høyre: Campodea redii Silv. (Rhabdura).

Tohaler (Diplura) er vingeløse, nokså langstrakte seksbeinede leddyr på opptil ca. 10 mm, men de fleste er under 6 mm. Tohaler er upigmenterte (fargeløse) og blinde med to haletråder, herav kommer navnet.

Liv og utvikling

Tohaler er ikke virkelige insekter, men danner sammen med spretthaler og proturer gruppen «gjemtkjevinger» (Entognatha). Navnet «gjemtkjevinger» kommer av at munnen er gjemt i et hulrom på undersiden av hodet, når den ikke er i bruk. Tohaler har stikkende og sugende munndeler og lever av andre mindre dyr og organisk materiale. Hodet er forholdsvis stort med to tydelige antenner, enkelte arter har «teleskopiske» antenner de kan trekke inn når de beveger seg nede i jorden.

Tohalene lever i jordbunnen og er kanskje lettest å finne ved å se under litt større steiner i områder med god jord, men de kan også finnes i mer sanddige områder. Noen lever under bark på trær eller i kompost.

Parring skjer ikke ved sammenkobling mellom de to kjønnene. Hannen avsetter en «pakke» med spermier (spermatofor) på bakken. Hunnen tar denne opp i kjønnsåpningen.

Tohaler har ametabol utvikling, det vil si at de ikke har «forvandling» (metamorfose), noe puppestadium. Nymfene er like de utvokste (kjønnsmodne) individene (imago), bortsett fra størrelsen. Avkommet må gjennom flere hudskift, før det når det voksne stadiet (imago). Også som kjønnsmodne fortsetter de å skifte huden.

Systematisk Inndeling

Det finnes bare 3 arter i Norge, og de tilhører samme familien. I verden er det til nå oppdaget omtrent 1000 arter, man antar at disse utgjør mindre enn halvparten av de som finnes.

Nomenklaturen for tohaler, følger Ottesen (1993), (se kilde for detaljer).

Treliste

Kilder

  • Bakken, Torkild; Såstad, Sigurd Mjøen og Aagaard, Kaare. (red.) 2005. Utredning for Artsdatabanken 1. Oprettelse av norsk artstesaurus 12. og 13. april 2005 Artsdatabanken. 49 sider.
  • Børset, E. 1968. Some records of Diplura from the Oslo area. Norsk entomologisk tidsskrift 15. side 141-143.
  • Olsen, Kjell Magne. 2003. Biologiske undersøkelser i Ullevålsskrenten, Oslo kommune. Siste sjanse, notat 2003-16, 34 sider.
  • Olsen, Kjell Magne. 1996. Tohalen Campodea lubbockii Silvestri, 1912, «kranstohale».Insekt-Nytt. 1996; 21(4). side 7-8.
  • Ottesen, P.S. (red.) 1993 Norske Insektfamilier og deres artsantall. NINA utredning 055, 40 sider.

Referanser

  1. ^ Børset. 1968.
  2. ^ Børset. 1968.
  3. ^ Olsen. 1996.

Eksterne lenker

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia forfattere og redaktører
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia NO

Tohaler: Brief Summary ( norvégien )

fourni par wikipedia NO
 src= Halevedheng.
Venstre:Japyx solifugus Hal. (Dicellurata).
Høyre: Campodea redii Silv. (Rhabdura).

Tohaler (Diplura) er vingeløse, nokså langstrakte seksbeinede leddyr på opptil ca. 10 mm, men de fleste er under 6 mm. Tohaler er upigmenterte (fargeløse) og blinde med to haletråder, herav kommer navnet.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia forfattere og redaktører
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia NO

Widłogonki ( polonais )

fourni par wikipedia POL
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Widłogonki, mysiogony[2] (Diplura) – rząd stawonogów z podtypu Hexapoda, zaliczany niegdyś do owadów bezskrzydłych (Apterygota).

Znanych jest około 800 gatunków widłogonków, z czego w Europie występuje około 280. W Polsce rozpoznano dotychczas 10 gatunków z rodziny Campodeidae[3]. Obejmują one gatunki o długości do 6 mm, żyjące pod kamieniami, w glebie, martwym drewnie lub ściółce. Nazwa pochodzi od przysadek odwłokowych na zakończeniu odwłoka, przypominających widełki (z grec. diplos – dwa i ouros – ogon).

Ciało zwykle wąskie, wydłużone, bezbarwne lub białe. Nie mają oczu. Na głowie znajduje się para czułków, natomiast tylne wyrostki, będące narządami czucia, zwykle długie i cienkie, mogą być także przekształcone w szczypce, które służą gatunkom drapieżnym do zdobywania pokarmu.

W większości są roślinożerne i żywią się martwymi szczątkami organicznymi, niektóre polują na inne małe stawonogi. Występując w ściółce leśnej odgrywają rolę w jej rozkładzie.

Systematyka

Do widłogonków zaliczane są rzędy Dicellurata i Rhabdura[1]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Luana i współpracowników sugeruje, że widłogonki są najbliżej spokrewnione z pierwogonkami, a następnie ze skoczogonkami, razem z tymi dwiema grupami tworząc klad siostrzany dla owadów[4].

Przypisy

  1. a b Diplura, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Jadwiga Wernerowa, Jan Żabiński: Ziemia, rośliny, zwierzęta. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza "BGW", 1990, s. 315. ISBN 83-85167-005.
  3. Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 415. ISBN 978-83-881470-7-4.
  4. Luan Yuanxia, John M. Mallatt, Xie Rongdong, Yang Yiming, Yin Wenying. The phylogenetic positions of three basal-hexapod groups (Protura, Diplura, and Collembola) based on ribosomal RNA gene sequences. „Molecular Biology and Evolution”. 22 (7), s. 1579–1592, 2005. DOI: 10.1093/molbev/msi148 (ang.).
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia POL

Widłogonki: Brief Summary ( polonais )

fourni par wikipedia POL

Widłogonki, mysiogony (Diplura) – rząd stawonogów z podtypu Hexapoda, zaliczany niegdyś do owadów bezskrzydłych (Apterygota).

Znanych jest około 800 gatunków widłogonków, z czego w Europie występuje około 280. W Polsce rozpoznano dotychczas 10 gatunków z rodziny Campodeidae. Obejmują one gatunki o długości do 6 mm, żyjące pod kamieniami, w glebie, martwym drewnie lub ściółce. Nazwa pochodzi od przysadek odwłokowych na zakończeniu odwłoka, przypominających widełki (z grec. diplos – dwa i ouros – ogon).

Ciało zwykle wąskie, wydłużone, bezbarwne lub białe. Nie mają oczu. Na głowie znajduje się para czułków, natomiast tylne wyrostki, będące narządami czucia, zwykle długie i cienkie, mogą być także przekształcone w szczypce, które służą gatunkom drapieżnym do zdobywania pokarmu.

W większości są roślinożerne i żywią się martwymi szczątkami organicznymi, niektóre polują na inne małe stawonogi. Występując w ściółce leśnej odgrywają rolę w jej rozkładzie.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia POL

Larvborstsvansar ( suédois )

fourni par wikipedia SV

Larvborstsvansar (Diplura) är en ordning av små djur (vanligen mindre än 6 mm långa) i klassen urinsekter (Entognatha) som i sin tur tillhör stammen leddjur. De ansågs tidigare tillhöra de egentliga insekterna men de räknas numera till en egen klass tillsammans med till exempel trevfotingarna. Det finns cirka 800 beskrivna arter i världen varav 5 är funna i Sverige.

Hit hör små smala, blekt färgade, nästan vita djur, utan fjäll- eller hårbeklädnad, med mundelarna insänkta och dolda i munhålan och med bakkroppens sista led utrustad med två långa, ledade, trådlika bihang av samma form som pannspröten. Bakkroppslederna 2 till 7 är försedda med korta extremitetrudiment.

De blinda och ljusskygga djuren vistas i jorden under stenar. Mycket ofta träffas de i myrornas gångar.

Källor

Blue morpho butterfly 300x271.jpg Denna djurrelaterade artikel saknar väsentlig information. Du kan hjälpa till genom att tillföra sådan.
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia författare och redaktörer
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia SV

Larvborstsvansar: Brief Summary ( suédois )

fourni par wikipedia SV

Larvborstsvansar (Diplura) är en ordning av små djur (vanligen mindre än 6 mm långa) i klassen urinsekter (Entognatha) som i sin tur tillhör stammen leddjur. De ansågs tidigare tillhöra de egentliga insekterna men de räknas numera till en egen klass tillsammans med till exempel trevfotingarna. Det finns cirka 800 beskrivna arter i världen varav 5 är funna i Sverige.

Hit hör små smala, blekt färgade, nästan vita djur, utan fjäll- eller hårbeklädnad, med mundelarna insänkta och dolda i munhålan och med bakkroppens sista led utrustad med två långa, ledade, trådlika bihang av samma form som pannspröten. Bakkroppslederna 2 till 7 är försedda med korta extremitetrudiment.

De blinda och ljusskygga djuren vistas i jorden under stenar. Mycket ofta träffas de i myrornas gångar.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia författare och redaktörer
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia SV

Çatal kuyruklular ( turc )

fourni par wikipedia TR

Çatal kuyruklular (Diplura), içtençeneliler (Entognatha) sınıfı altı bacaklılar takımından bir böcek türüdür.

Morfoloji

İçtençeneliler sınıfı içinde serkus taşıyan tek takımdır. Boyları 2 mm den 6 cm ye (Heteroyapyx) arasında değişen, gözsüz, beyaz veya sarımsı renkli, vücutlarının üzeri değişik sıklıkta tüylü, pek nadir olarak pullu, boncuk dizisi şeklinde segmentli antenleri ve ısırıcı ağız parçaları olan, nemli ve gevşek yapılı topraklar içerisinde yaşayan hayvanlardır.

Yapılarıyla böcekler (Insecta) sınıfının gümüşçünler (Thysanura) takımına geçiş gösterirler.

Beslenmeleri

Besinleri, kendi türdeşleri (yamyamlık), diğer kanatsız böcekler ve küçük toprak hayvanlarıdır. Avlarını ilk olarak duyargalarının yardımı ile sabitleştirir, daha sonra vücutlarının arka kısmını akrep gibi vücutlarının üzerinden öne doğru kıvırarak serkuslarını da devreye sokarlar. Daha sonra avlarını parçalarlar. Campodeidae familyasının üyeleri her şeyi (alg, mantar, ölü bitkiler vs) yer.

Adlandırma

Adını, 11. karın segmentindeki üyelerinin iplik (Campodeidae), kısa bir 8duyarga (Projapygidae) ya da kerpeten (Japygidae) gibi bir serkusa dönüşmesinden dolayı almıştır.

Sınıflandırma

Kaynakça

  • Prof. Dr. Alı Demirsoy (1992), Yaşamın Temel Kuralları (Entomoloji)
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia yazarları ve editörleri
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia TR

Çatal kuyruklular: Brief Summary ( turc )

fourni par wikipedia TR

Çatal kuyruklular (Diplura), içtençeneliler (Entognatha) sınıfı altı bacaklılar takımından bir böcek türüdür.

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Wikipedia yazarları ve editörleri
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia TR

Двохвости ( ukrainien )

fourni par wikipedia UK

Опис

Довжина тіла становить від 1—2 мм до 5 см. Тіло видовжене. Голова з довгими членистими антенами; ротові органи гризучого типу; очей немає. Гомілка не злита з лапкою, на кінці останньої — два кігтики. Всі ноги однакової будови. Черевце складається з 11 сегментів, передні сім мають рудименти черевних кінцівок — нечленисті парні грифельки. На кінці черевця є пара відростків — церки; в одних представників (Campodea) вони вусикоподібні, членисті, виконують функцію органів дотику, в інших (Japyx) — укорочені, нечленисті, мають вигляд клішні та призначені для захоплення здобичі — колембол. Дихальна система досить добре розвинена, на грудях є три-чотири пари дихалець.

Спосіб життя

Живуть двохвости у ґрунті, гниючій деревині, мурашниках, під камінням тощо. Хижаки полюють на дрібних ґрунтових комах, кліщів, нематод тощо. Поширені переважно в районах із теплим кліматом. На території України відомий вид Campodea staphylinus, що досягає довжини 1 см, в Криму — ендемік його Південного берегуJapyx ghilarovi.

Розмноження

Запліднення сперматофорне. Молоді особини зовнішнім виглядом нагадують дорослих, багато разів линяють.

Класифікація

Ряд включає два підряди:

Примітки

  1. Hoell, H.V., Doyen, J.T. & Purcell, A.H. (1998). Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed. Oxford University Press. с. 320. ISBN 0-19-510033-6.
  2. David R. Maddison (2005-01-01). Diplura. Tree of Life Project. Архів оригіналу за 2012-03-02. Процитовано 2014-01-31.
  3. Zhang, Z.-Q. «Phylum Athropoda». — In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) «Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)». / Zhang, Z.-Q. (Chief Editor & Founder) // Zootaxa. — Auckland : Magnolia Press, 2013. — Vol. 3703, no. 1. — P. 17–26. — ISSN 1175-5326. — ISBN 978-1-77557-248-0 (paperback) ISBN 978-1-77557-249-7 (online edition).


licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Автори та редактори Вікіпедії
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia UK

Двухвостки ( russe )

fourni par wikipedia русскую Википедию
Царство: Животные
Подцарство: Эуметазои
Без ранга: Первичноротые
Без ранга: Линяющие
Без ранга: Panarthropoda
Надкласс: Шестиногие
Отряд: Двухвостки
Международное научное название

Diplura Börner, 1904

Семейства ГеохронологияWikispecies-logo.svg
Систематика
на Викивидах
Commons-logo.svg
Изображения
на Викискладе
ITIS 99228EOL 7106
Не следует путать с уховёртками.
У этого термина существуют и другие значения, см. двухвостка.
Эта статья — о шестиногих с латинским названием Diplura. О других таксонах с названием см. Diplura (значения).

Двухвостки, или вилохвостки, вилохвостые[1] (лат. Diplura) — отряд скрыточелюстных шестиногих. В настоящее время учёными описано 976 видов, включая 1 ископаемый вид (Zhang, 2013)[2], 170 из которых обитают в Северной Америке[3] и 30 в Австралии[4]. По современным представлениям первые двухвостки возникли в позднем каменноугольном периоде[5]

Этимология

Научное название отряда состоит из двух греческих слов diplo — двойной, и uros — хвост.[6]

Описание

 src=
Церки двухвосток.
Слева: Japyx solifugus
Справа: Campodea redii

Двухвостки — в основном маленькие членистоногие, в длину достигающие 2—5 мм, хотя встречаются виды, длина которых может достигать 50 мм (из рода Japyx)[7] и 60 мм (вид Atlasjapyx atlas Chou & Huang, Gigasjapyginae).[4] Брюшко состоит из 10 сегментов.[8] У них отсутствуют глаза и пигментация тела, лишь у некоторых видов имеются утемнённые церки.[7] Усики длинные с десятью или более чёткообразными члениками направленные вперёд головы.[6] Пара церок направлена прямо назад от головы и расположены они на последнем брюшном сегменте.[9] Церки могут быть длинными и иметь форму нити, либо они могут быть короткие и клешнеобразные,[10] вторая форма церок очень похожа на церки уховёрток в связи с чем их часто путают.[4] Некоторые двухвостки умеют отбрасывать свои церки при необходимости (автотомия); из всех живущих в почве членистоногих только двухвостки способны отращивать эти потерянные придатки, и происходит это во время линьки.[6] В течение жизни двухвостки линяют тринадцать или чуть более раз; продолжительность жизни двухвосток около года.[4]

Экология

Двухвостки — обычные обитатели влажной почвы, растительного опада и перегноя,[11] хотя их редко замечают из-за маленьких размеров и скрытного образа жизни.[6] У них есть кусающие жвала, которыми они питаются разной живой добычей и мёртвой органической материей.[12] Представители семейства япигид в основном хищники, которые используют свои клешнеобразные церки для захвата добычи, например, ногохвосток, равноногих, маленьких многоножек, личинок насекомых и других двухвосток, а представители камподеид питаются почвенными грибами, клещами, ногохвостками и другими маленькими почвенными беспозвоночными, а также детритом.[12] Те виды, которые имеют длинные церки — травоядные.[4]

Размножение

Как и другие шестиногие, за исключением насекомых, двухвостки оплодотворяются вне организма. Самцы откладывают более двухсот сперматофор в неделю, которые сдерживаются на почве коротким стебельком и которые способны оставаться на месте до двух дней.[11] Самка же собирает сперматофоры своим генитальным отверстием, позже она откладывает яйца в трещины в почве.[4][6][11] Детёныши не испытывают метаморфоза, хоть и имеют сходство со взрослыми особями, но значительно меньше их, имеют меньшее количество щетинок и у них отсутствуют гениталии.[12]

Примечания

  1. Вилохвостые // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.
  2. Zhang, Z.-Q. «Phylum Athropoda». — In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) «Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)». (англ.) // Zootaxa / Zhang, Z.-Q. (Chief Editor & Founder). — Auckland: Magnolia Press, 2013. — Vol. 3703, no. 1. — P. 17–26. — ISBN 978-1-77557-248-0 (paperback) ISBN 978-1-77557-249-7 (online edition). — ISSN 1175-5326.
  3. David R. Maddison. Diplura (неопр.). Tree of Life Project (1 января 2005). Архивировано 2 марта 2012 года.
  4. 1 2 3 4 5 6 Diplura (неопр.). Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts - Australian Faunal Directory. Архивировано 5 июня 2012 года.
  5. Hoell, H.V., Doyen, J.T. & Purcell, A. H. Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed. — Oxford University Press, 1998. — С. 320. — ISBN 0-19-510033-6.
  6. 1 2 3 4 5 Diplura (неопр.). McMaster University (1999). Архивировано 2 марта 2012 года.
  7. 1 2 David Kendall. Diplura (неопр.). Kendall Bioresearch Services (2005).
  8. Мамаев Б. М., Медведев Л. Н. и Правдин Ф. Н. Определитель насекомых европейской части СССР. — М.: «Просвещение», 1976. — С. 24. — 304 с.
  9. Diplura (неопр.). The Earthlife Web (11 ноября 2005). Архивировано 2 марта 2012 года.
  10. Diplura (неопр.) (недоступная ссылка). Iziko Museums of Cape Town (2004). Архивировано 26 сентября 2007 года.
  11. 1 2 3 John R. Meyer. Diplura (неопр.). North Carolina State University (2005). Архивировано 2 марта 2012 года.
  12. 1 2 3 Guide to New Zealand Soil Invertebrates (неопр.). Massey University (2006).


Панда Это заготовка статьи по зоологии. Вы можете помочь проекту, дополнив её.  title=
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Авторы и редакторы Википедии

Двухвостки: Brief Summary ( russe )

fourni par wikipedia русскую Википедию
Не следует путать с уховёртками. У этого термина существуют и другие значения, см. двухвостка.Эта статья — о шестиногих с латинским названием Diplura. О других таксонах с названием см. Diplura (значения).

Двухвостки, или вилохвостки, вилохвостые (лат. Diplura) — отряд скрыточелюстных шестиногих. В настоящее время учёными описано 976 видов, включая 1 ископаемый вид (Zhang, 2013), 170 из которых обитают в Северной Америке и 30 в Австралии. По современным представлениям первые двухвостки возникли в позднем каменноугольном периоде

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
Авторы и редакторы Википедии

双尾目 ( chinois )

fourni par wikipedia 中文维基百科

双尾目(学名:Diplura)为一类较为原始的节肢动物,通称铗尾虫、双尾虫。身体细长而扁平,白色或黄色,没有眼睛,尾部具有一对尾须或尾铗,触角长,如念珠状。生活在阴暗潮湿的地方,以腐殖质、微小动物为食。

参考资料

 title=
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
维基百科作者和编辑

双尾目: Brief Summary ( chinois )

fourni par wikipedia 中文维基百科

双尾目(学名:Diplura)为一类较为原始的节肢动物,通称铗尾虫、双尾虫。身体细长而扁平,白色或黄色,没有眼睛,尾部具有一对尾须或尾铗,触角长,如念珠状。生活在阴暗潮湿的地方,以腐殖质、微小动物为食。

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
维基百科作者和编辑

コムシ目 ( japonais )

fourni par wikipedia 日本語
コムシ目 Diplura Campodea redii
Campodea redii
分類 : 動物界 Animalia : 節足動物門 Arthropoda 上綱 : 六脚上綱 Hexapoda : 内顎綱 Entognatha : コムシ目 Diplura 学名 Diplura
Börner, 1904[1]

本文参照

コムシ目倍尾目双尾目とも。Diplura)は節足動物門六脚上綱内顎綱 (Entognatha) のうち1目である。内顎綱は昆虫に近縁でより原始的なグループで、ほかにトビムシ目カマアシムシ目が含まれ、昆虫とあわせて六脚類をなす。

腹端に1対の尾角がある。ナガコムシ類では鞭状に後ろに伸びるが、ハサミコムシ類では、短く頑丈なハサミになり、しかも褐色に色づいて硬化しており、これを捕食器として使う。ハサミムシ類に似た姿である。

形態[編集]

単眼・複眼を欠く(化石種には複眼をもつものがいる)。口器は内顎口、咀嚼型である。腹節には腹胞という付属肢が存在する。腹端にある1対の尾角(尾毛とも)が多節のものがナガコムシ亜目、単節のものがハサミコムシ亜目である。しかし尾角は折れやすいので、観察の際は注意が必要である。

分類[編集]

脚注[編集]

[ヘルプ]
  1. ^ David R. Maddison (Diplura”. 生命の樹ウェブプロジェクト. 関連項目[編集]  src= ウィキメディア・コモンズには、コムシ目に関連するカテゴリがあります。

    参考文献[編集]

    外部リンク[編集]

    執筆の途中です この項目は、動物に関連した書きかけの項目です。この項目を加筆・訂正などしてくださる協力者を求めていますPortal:生き物と自然プロジェクト:生物)。
 title=
licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
ウィキペディアの著者と編集者
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia 日本語

コムシ目: Brief Summary ( japonais )

fourni par wikipedia 日本語

コムシ目(倍尾目、双尾目とも。Diplura)は節足動物門六脚上綱内顎綱 (Entognatha) のうち1目である。内顎綱は昆虫に近縁でより原始的なグループで、ほかにトビムシ目カマアシムシ目が含まれ、昆虫とあわせて六脚類をなす。

腹端に1対の尾角がある。ナガコムシ類では鞭状に後ろに伸びるが、ハサミコムシ類では、短く頑丈なハサミになり、しかも褐色に色づいて硬化しており、これを捕食器として使う。ハサミムシ類に似た姿である。

licence
cc-by-sa-3.0
droit d’auteur
ウィキペディアの著者と編集者
original
visiter la source
site partenaire
wikipedia 日本語